REEL KESİM GÜVENİ EKİMDE GERİLEDİ

Paylaş

TCMB verilerine göre, Reel Kesim Güven Endeksi ekim ayında mevsimsellikten arındırılmış olarak 1,4 puan düşerek 101,1’e geriledi. Üretimi kısıtlayan en önemli faktör yüzde 12,8 ile talep yetersizliği olurken, gelecek 12 aylık ÜFE beklentisi yüzde 30,4 olarak kaydedildi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ekim ayına ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi verilerini açıkladı. Veriler, imalat sanayinde faaliyet gösteren işletmelerin güveninde gerilemeye işaret etti.

Mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA), ekimde bir önceki aya göre 1,4 puan azalarak 101,1 seviyesine indi. Mevsimsellikten arındırılmamış endeks ise 2,2 puan düşüşle 99,8 olarak gerçekleşti.

Ekim ayı İktisadi Yönelim Anketi sonuçları, 1-14 Ekim tarihleri arasında imalat sanayinde faaliyet gösteren 1.965 iş yerinden alınan yanıtların değerlendirilmesiyle oluşturuldu.

Sipariş ve üretim beklentilerinde zayıflama

Endeksi oluşturan göstergelerde, mevcut mamul mal stoku, sabit sermaye yatırım harcaması, gelecek üç aylık dönemde toplam istihdam ve ihracat sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler artış yönünde etkili oldu.

Buna karşılık genel gidişat, gelecek üç aylık üretim hacmi, son üç aylık toplam sipariş miktarı ve mevcut toplam sipariş miktarına ilişkin değerlendirmeler endeksi aşağı çekti.

Son üç aylık dönemde üretim hacminde artış bildirenler lehine olan seyir zayıflarken, iç piyasa siparişlerinde artış bildirenlerin ağırlığı azalış bildirenler lehine değişti. Mevcut toplam siparişlerin mevsim normallerinin altında olduğunu belirten işletmelerin oranındaki eğilim de güçlendi.

Gelecek üç aya ilişkin değerlendirmelerde üretim hacmi ve iç piyasa siparişlerinde artış beklentisi zayıfladı. Buna karşılık ihracat siparişlerinde artış beklentisi güç kazandı. İstihdam ve gelecek 12 aylık sabit sermaye yatırım harcamalarına ilişkin artış yönlü beklentilerde de yükseliş görüldü.

Üretici fiyatları beklentisi yüzde 30,4

Ankete katılan işletmelerin ortalama birim maliyetlere ilişkin değerlendirmelerinde, son üç ayda artış bildirenler lehine olan seyir değişmedi. Gelecek üç ayda maliyet artışı bekleyenlerin eğilimi bir miktar güçlenirken, satış fiyatlarına ilişkin artış beklentileri zayıfladı.

Gelecek 12 aylık dönem sonu itibarıyla yıllık üretici fiyatları (ÜFE) beklentisi, önceki aya göre 0,6 puan azalarak yüzde 30,4 seviyesinde gerçekleşti.

Üretimi kısıtlayan en önemli faktör talep yetersizliği

Ekim ayında ankete katılan işletmelerin yüzde 55,6’sı üretimlerini kısıtlayan herhangi bir faktör bulunmadığını bildirdi. Üretimini kısıtlayan bir faktör olduğunu belirten işletmeler arasında ise talep yetersizliği öne çıktı.

Üretimi kısıtlayan faktörlerin dağılımı şöyle gerçekleşti:

Talep yetersizliği: Yüzde 12,8
Mali imkânsızlıklar: Yüzde 9,1
Hammadde ve ekipman yetersizliği: Yüzde 9,0
İşgücü yetersizliği: Yüzde 8,5
Diğer faktörler: Yüzde 5,0

Temmuz ayında üretimini kısıtlayan herhangi bir faktör bulunmadığını belirten işletmelerin oranı yüzde 56,9, talep yetersizliğini en önemli sorun olarak gösterenlerin oranı ise yüzde 12,7 düzeyindeydi.

Ekim verileri, imalat sanayinde güven göstergelerinin gerilediğini ve iç talebe ilişkin görünümün zayıfladığını ortaya koyarken, ihracat siparişleri ile istihdam ve yatırım beklentilerindeki olumlu eğilimler dikkat çekti.