Son Dakika


ABD Merkez Bankası (Fed) tarafından 13 Kasım’da yayımlanan Finansal İstikrar Raporu, küresel finans piyasalarını önümüzdeki dönemde etkileyebilecek risklere ilişkin dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. New York Fed’in eylül ve ekim aylarında 23 piyasa temsilcisiyle gerçekleştirdiği görüşmelerden elde edilen bulgular, yapay zekânın finansal istikrar açısından en fazla endişe duyulan başlık haline geldiğini gösterdi.
Ankete katılanların yüzde 87’si yapay zekâ bağlantılı gelişmeleri olası finansal risk olarak değerlendirdi. İlkbaharda yapılan ankette yüzde 50 seviyesinde bulunan bu oran, altı ayda 37 puanlık artış kaydetti. Yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı büyüme, teknoloji şirketlerinin yüksek değerlemeleri ve bu yatırımların finansman yapısı, piyasa temsilcilerinin temel endişeleri arasında gösterildi.
Teknoloji hisselerinde düzeltme riski gündemde
Yapay zekâ yatırımlarının beklenen getiriyi sağlayamaması, finans piyasalarında yeni bir dalgalanma ihtimalini beraberinde getiriyor. Katılımcıların yüzde 52’si riskli varlıklarda sert fiyat düzeltmesini önemli bir tehdit olarak gösterdi. Özellikle yüksek beklentilerle değerlenen teknoloji şirketlerinde yaşanabilecek olası satışların, diğer varlık sınıflarına da yayılabileceği değerlendiriliyor.
Uzun vadeli faizlerin yükselmesi ise yüzde 48 ile öne çıkan bir diğer risk başlığı oldu. İlkbaharda yüzde 20 düzeyinde bulunan bu orandaki artışta ABD’nin borçlanma görünümü, enerji fiyatları ve tahvillere yönelik yabancı yatırımcı talebine ilişkin belirsizlikler etkili oldu.
Siber saldırılar ve kamu borcu endişesi
Ankette siber saldırılar ve ABD kamu borcunun sürdürülebilirliği yüzde 43’er oranla aynı sırada yer aldı. Yapay zekâ teknolojilerinin daha karmaşık siber saldırıları mümkün hale getirmesi, ödeme, takas ve finansal işlem sistemlerinin güvenliğine yönelik kaygıları artırıyor.
ABD’de bütçe açıklarının devam etmesi ve yüksek miktarda tahvil ihracı da finansal sistem açısından önemli bir risk olarak değerlendiriliyor. Kamu borcundaki artışın uzun vadeli faizleri yukarı çekmesi, finansman maliyetlerini yükselterek şirketler ve hanehalkı üzerinde baskı oluşturabilir.
Yüksek enerji fiyatları yüzde 39, enflasyonun kalıcı hale gelmesi yüzde 35, jeopolitik gelişmeler ise yüzde 30 oranında risk olarak gösterildi. Özel kredi piyasasındaki olası sorunlar da yüzde 22 ile ankette yer aldı. Enflasyon beklentilerinin kontrolden çıkması ve ekonomi politikalarına ilişkin belirsizlikler ise yüzde 13’er oranında belirtildi.
Yapay zekâ yatırımlarında borçlanma hızla büyüyor
Fed raporunda dikkat çeken bir diğer konu, yapay zekâ ve gelişmiş hesaplama altyapısına yönelik yatırımların finansman boyutu oldu. Veri merkezleri ve gelişmiş hesaplama altyapısı için Ekim 2026’ya kadar 680 milyar doların üzerinde borç ihracı gerçekleştirildiği hesaplandı. Bu tutar, 2023 yılının tamamında kaydedilen 130 milyar dolarlık borç ihracının yaklaşık beş katına ulaştı.
Gelişmiş hesaplama altyapısıyla bağlantılı kamuya açık borç stoku 1,1 trilyon doları aşarken, henüz başlamamış kira yükümlülükleri 1 trilyon doların, garanti ve sözleşme taahhütleri ise 2 trilyon doların üzerine çıktı. Söz konusu yükümlülüklerin doğrudan borç stoku ile aynı nitelikte olmadığına da dikkat çekildi.
En ağır sonuçlar siber saldırılar ve borç riskinde
Anket sonuçları, yapay zekânın en sık dile getirilen risk olduğunu ortaya koyarken, olası bir şokun gerçekleşmesi halinde en ağır sonuçları doğurabilecek başlıklar arasında siber saldırılar ve kamu borcunun sürdürülebilirliği öne çıktı.
Fed’in çalışması, gerçekleşmiş bir finansal krizi değil, piyasa temsilcilerinin önümüzdeki 12–18 aya ilişkin risk algısını yansıtıyor. Bulgular, yapay zekâ yatırımlarındaki hızlı büyümenin yalnızca teknoloji sektörünü değil, finansman piyasalarını, bankacılık sistemini ve genel finansal istikrarı da yakından ilgilendirdiğini gösteriyor.
BENZER HABERLER