Genel ticaret sistemi kapsamında haziran ayında ihracat, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 21,7 artarak 24 milyar 915 milyon dolar olurken, ithalat yüzde 23 yükselişle 35 milyar 285 milyon dolar seviyesine ulaştı. Böylece dış ticaret açığı yüzde 26,2 artışla 10 milyar 370 milyon dolar olarak gerçekleşti. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 71,4’ten 70,6’ya geriledi.

İlk 6 ayda açık 53,1 milyar dolara ulaştı

Ocak-haziran döneminde ihracat geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,5 artarak 135 milyar 980 milyon dolar, ithalat ise yüzde 4,6 yükselerek 189 milyar 120 milyon dolar oldu.

Yılın ilk yarısında dış ticaret açığı yüzde 7,4 artışla 53 milyar 140 milyon dolara yükselirken, ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 72,6’dan 71,9’a geriledi.

Enerji ve altın hariç dış ticaret hacmi 51,3 milyar dolar

Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç tutulduğunda haziran ayında ihracat yüzde 23,2 artışla 23 milyar 302 milyon dolar, ithalat ise yüzde 24,3 yükselişle 28 milyar 16 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Bu kapsamda dış ticaret açığı 4 milyar 713 milyon dolar olurken, dış ticaret hacmi yüzde 23,8 artarak 51 milyar 318 milyon dolara ulaştı. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 83,2 olarak hesaplandı.

İmalat sanayi ihracatın lokomotifi oldu

Haziran ayında ekonomik faaliyetlere göre ihracatın yüzde 93,7’sini imalat sanayi oluşturdu. Tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,5, madencilik ve taş ocakçılığı sektörünün payı ise yüzde 2 seviyesinde gerçekleşti.

İthalatta ise ara malları yüzde 71,4 ile en büyük payı alırken, sermaye malları ve tüketim mallarının payı ayrı ayrı yüzde 14,2 oldu.

Almanya ihracatta, Çin ithalatta lider

Haziran ayında en fazla ihracat 1 milyar 971 milyon dolar ile Almanya’ya yapıldı. Almanya’yı ABD, İtalya, Birleşik Krallık ve İspanya izledi. İlk beş ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 29’unu oluşturdu.

İthalatta ise 5 milyar 276 milyon dolar ile Çin ilk sırada yer aldı. Çin’i Rusya Federasyonu, Almanya, ABD ve İtalya takip etti. İlk beş ülkeden yapılan ithalatın toplam ithalattaki payı yüzde 41,6 oldu.

Mevsim etkisinden arındırılmış veriler zayıflamaya işaret etti

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre haziran ayında ihracat bir önceki aya göre yüzde 1,8 azalırken, ithalat yüzde 7,1 arttı.

Takvim etkilerinden arındırılmış seride ise ihracat yıllık bazda yüzde 7,9, ithalat ise yüzde 8,7 artış gösterdi.

Yüksek teknoloji ihracatının payı yüzde 4,4

Haziran ayında yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ihracatı içindeki payı yüzde 4,4, ithalat içindeki payı ise yüzde 12,1 olarak gerçekleşti.

Yılın ilk altı ayında yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ihracatındaki payı yüzde 3,5, ithalattaki payı ise yüzde 12 seviyesinde hesaplandı.

The post HAZİRAN AYI DIŞ TİCARETİNDE İHRACAT ARTTI, AÇIK DA BÜYÜDÜ first appeared on Ekonomi Ajandası.

The post FED KARARI ÖNCESİ PİYASALARDA GERİLİM ARTIYOR first appeared on Ekonomi Ajandası.

Dünyanın lider sigorta brokeri ve risk danışmanı Marsh, ‘Küresel Sigorta Piyasası Endeksi’nin 2026 yılı ikinci çeyrek sonuçlarını açıkladı. Verilere göre, küresel sigorta fiyatları 2026’nın ilk çeyreğindeki %5’lik düşüşün ardından, 2026’nın ikinci çeyreğinde ortalama %6 düştü. Sabit kıymet sigorta fiyatları %12 azalırken, sorumluluk sigorta fiyatları büyük ölçüde ABD’deki piyasa dinamikleri nedeniyle %2 arttı.

2026’nın ikinci çeyreği, tüm branşlarda kapasite fazlası ve yoğun rekabet nedeni ile art arda fiyat düşüşü yaşanan sekizinci dönem oldu. Rapora göre; yüksek karlılık, sermaye fazlası, düşük reasürans maliyetleri ve yüksek yatırım getirileri, rekabeti artırıyor.

2026 yılının ikinci çeyreğinde sigorta fiyatları tüm bölgelerde yıllık bazda geriledi. En yüksek düşüş %16 ile Hindistan, Orta Doğu ve Afrika (IMEA) bölgesinde gerçekleşirken, Pasifik ile Latin Amerika ve Karayipler (LAC) bölgelerinde fiyatlar sırasıyla %13 ve %9 azaldı. İngiltere’de fiyatlar %8, Kanada’da %7, Avrupa’da %6 ve Asya’da %5 geriledi. ABD’de ise 2026 yılının ilk çeyreğinde %1 olan düşüş, ikinci çeyrekte %2’ye yükseldi.

Raporda öne çıkan diğer bulgular ise şöyle;

Rapor sonuçlarını değerlendiren Marsh Risk Türkiye CEO’su Yeşim Aksüt, “Birçok pazarda sigortacılar, fiyat rekabetinin yanı sıra daha geniş poliçe şartları ve kapsamı ile daha düşük muafiyetler sunarak farklılaşmaya çalışıyor. Ekonomik belirsizlik birçok alıcının prim maliyetlerini azaltmaya odaklanmasına neden olurken, pek çok kuruluş captive şirketler de dâhil olmak üzere alternatif risk yönetimi stratejilerine yatırım yapmayı sürdürüyor. Kuzey Yarımküre’de şiddetli bir fırtına sezonu yaşanmadığı sürece mevcut piyasa koşullarının devam etmesini bekliyoruz. Bu ortam, müşterilerimize teminat kapsamlarını genişletmeleri ve program yapıları ile risk stratejilerini gözden geçirmeleri için önemli bir fırsat sunabilir. Böylece gelecekte yaşanabilecek piyasa dalgalanmalarına karşı daha güçlü ve hazırlıklı bir konuma gelebilirler” dedi.

The post KÜRESEL TİCARİ SİGORTA FİYATLARINDA DÜŞÜŞ SÜRÜYOR! first appeared on Ekonomi Ajandası.

AGS Global Kurucusu ve CEO’su Ahmet Güler, uluslararası pazarlarda başarısızlıkların temel nedeninin üretim ya da kalite değil; hedef pazarı doğru okuyamamak ve veriye dayalı markalaşma stratejileri geliştirememek olduğunu söyledi. Güler, “Küresel pazarlarda kalıcı başarı için sezgilerle değil, verilerle hareket etmek gerekiyor” dedi.

Jeopolitik gerilimler, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler, enerji maliyetlerindeki dalgalanmalar ve yeniden yükselişe geçen enflasyon, küresel ekonomide belirsizlikleri artırmaya devam ediyor. Böylesine zorlu bir dönemde yurt dışına açılmayı ve kendi markasıyla küresel pazarlarda büyümeyi hedefleyen Türk şirketleri, yalnızca ekonomik koşullarla değil, stratejik ve yapısal engellerle de karşı karşıya kalıyor.

İhracat ekosisteminde giderek daha fazla şirket, fason üretici kimliğinden çıkarak uluslararası pazarlarda kendi markasıyla yer edinmeyi hedefliyor. Ancak küresel araştırmalar, uluslararası pazarlarda sürdürülebilir başarının önündeki en büyük engelin üretim kapasitesi değil; veri odaklı markalaşma, doğru pazar analizi ve stratejik konumlandırma eksikliği olduğunu ortaya koyuyor.

Güçlü Marka Daha Yüksek Karlılık Sağlıyor

Uluslararası araştırmalar, güçlü markaların finansal performansa doğrudan katkı sağladığını gösteriyor. Marka tutarlılığı oluşturan şirketlerin gelirlerinde ortalama yüzde 23 artış görülürken, güçlü marka algısına sahip B2B şirketlerinin rakiplerine kıyasla yaklaşık yüzde 20 daha yüksek faaliyet kâr marjı elde ettiği belirtiliyor. Edelman Trust Barometer verilerine göre ise uluslararası ticarette alıcıların yüzde 81’i için markaya duyulan güven, fiyat avantajından daha belirleyici bir unsur olarak öne çıkıyor.

Öte yandan B2B müşterilerinin yaklaşık yüzde 95’i herhangi bir anda aktif satın alma sürecinde bulunmuyor. Satın alma kararı verildiğinde ise tüketicinin zihninde yer edinmiş, güven oluşturan markalar tercih ediliyor.

Başarısızlıkların Nedeni Ürün Değil, Strateji Eksikliği

AGS Global analizine göre, yurt dışına açılan Türk şirketlerinin başarısızlıklarının yüzde 70’inden fazlası ürün kalitesinden değil; hedef pazarın dinamiklerini, kültürel yapısını ve yerel regülasyonlarını yeterince analiz edememekten kaynaklanıyor.

Yalnızca pazar büyüklüğüne odaklanılarak yapılan yatırımlar, yerel tüketici davranışlarının ve mevzuatın göz ardı edilmesi nedeniyle önemli maliyetler doğurabiliyor. Özellikle Avrupa Yeşil Mutabakatı başta olmak üzere giderek sıkılaşan uluslararası düzenlemeler ile stratejik pazarlama yatırımlarındaki eksiklikler, Türk şirketlerinin fason üretimden küresel marka olmaya uzanan yolculuğunu zorlaştırıyor.

Turquality, Veriye Dayalı Markalaşmanın Yol Haritasını Sunuyor

Küresel veriler, uluslararası pazarlarda başarı için sezgilere dayalı kararların yerini bilimsel analizlere ve saha verilerine bırakması gerektiğini ortaya koyuyor.

Bu noktada Turquality Programı, firmaları veriye dayalı iş planları oluşturmaya yönlendiren ve kurumsal dönüşümü destekleyen önemli bir model olarak öne çıkıyor. Resmî verilere göre Türkiye’nin genel ihracatında kilogram başına ihracat değeri 1,30-1,50 dolar seviyesinde bulunurken, Turquality kapsamında desteklenen markalı şirketlerde bu rakam Türkiye ortalamasının iki ila üç katına ulaşıyor.

“Kurgularla Değil, Verilerle Hareket Etmeliyiz”

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan AGS Global Kurucusu ve CEO’su Ahmet Güler, Türk şirketlerinin küresel pazarlarda başarılı olabilmesi için veriye dayalı karar alma kültürünü benimsemesi gerektiğini belirterek şunları söyledi:

“Küresel raporların ve sahadan elde edilen verilerin ortaya koyduğu tablo oldukça net. Türk şirketlerinin üretim kapasitesi, kalite anlayışı ve girişimcilik gücü konusunda önemli bir avantajı bulunuyor. Ancak uluslararası pazarlarda en çok zorlandığımız nokta, sezgileri verinin; varsayımları ise bilimsel analizlerin önüne koymamız oluyor.

Artık mesele yalnızca ne ürettiğiniz değil; o ürünü hangi pazarda, hangi tüketiciye, hangi regülasyonlara uygun şekilde ve nasıl bir marka hikâyesiyle sunduğunuzdur.

Turquality Programı’nı yalnızca bir destek mekanizması olarak değil, markalaşmayı hızlandıran stratejik bir dönüşüm modeli olarak değerlendirmeliyiz. Firmalarımızın uluslararası pazarlarda geçici tedarikçiler değil, kalıcı ve yüksek katma değer üreten markalar hâline gelmesi için kararlarını sahadan gelen gerçek verilere dayandırmaları gerekiyor. Her fırsatta söylediğimiz gibi; koşan atı mahmuzlamalıyız ancak o atın gözü kapalı koşmasına da izin vermemeliyiz.”

The post TÜRK MARKALARI GLOBALLEŞİRKEN NEDEN ZORLANIYOR? first appeared on Ekonomi Ajandası.

 Uluslararası danışmanlık şirketi EY’ın hazırladığı Avrupa Çekicilik Araştırması’nın (European Attractiveness Survey) sonuçları açıklandı. Araştırma; Avrupa’nın küresel ekonomik ve jeopolitik belirsizliklere rağmen uluslararası yabancı yatırımcılar açısından önemli bir cazibe merkezi olmayı sürdürdüğünü ortaya koyuyor.

Türkiye’de yabancı yatırımlar %20 arttı

Avrupa genelindeki düşüş eğilimine rağmen Türkiye, Polonya ve İspanya gibi ülkeler yatırım performanslarıyla dikkat çekti. Bir önceki yıl doğrudan yabancı yatırımda beşinci sırada yer alan Türkiye’de doğrudan yabancı yatırım projeleri %20 artarak dördüncü sıraya yükseldi ve proje sayısı 383 olarak gerçekleşti. Polonya’da bu oran %10, İspanya’da ise %7 olarak gerçekleşti. Araştırma, bu performansın arkasında; güçlü yetenek havuzları, mevcut iş hacmi, yatırım dostu uygulamalar, vergi teşvikleri, yerel yetkinlik geliştirme programları ve dijital altyapı yatırımlarının bulunduğunu ortaya koyuyor.

 Fransa, Birleşik Krallık ve Almanya’da yabancı yatırımı geriledi

Araştırmaya göre; yabancı yatırımlar geçen yıla kıyasla Fransa’da %17, Birleşik Krallık’ta %14 ve Almanya’da %10 düşüş gösterdi. Fransa’da yaşanan siyasi belirsizlikler, Birleşik Krallık’ta ticari sürtüşmeler ve artan vergi yükleri, Almanya’da ise enerji maliyetleri ve Çin’den gelen talebin zayıflaması yatırımcı güvenini olumsuz etkileyen temel unsurlar arasında yer aldı.

Yabancı yatırımcıların Avrupa’ya ilgisi sürüyor

Avrupa; zayıf ekonomik büyüme, enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar, ABD ile yaşanan ticari gerilimler ve Ukrayna’daki gerilim ile Orta Doğu’daki anlaşmazlıkların devam eden etkileri nedeniyle önemli zorluklarla karşı karşıya kalıyor. Buna rağmen, 2025 yılında doğrudan yabancı yatırım projelerinde görülen sadece %7’lik düşüş, Avrupa’nın temel ekonomik ve kurumsal avantajlarının dirençli kalmaya devam ettiğini gösteriyor. Öte yandan Avrupa’da doğrudan yabancı yatırım projeleri kapsamında yaratılan istihdam sayısının %25 gerilediği görülüyor. Bu durum, yatırımcıların mevcut ekonomik ortamda daha seçici ve daha küçük ölçekli yatırımlara yöneldiğine işaret ediyor.

 Yapay zekâ, savunma sanayi ve düşük karbonlu enerji yatırımları yükselişte

2025 yılında Avrupa’da yapay zekâ odaklı doğrudan yabancı yatırım proje sayısı %96 artış gösterdi. Bu projeler 14.000’in üzerinde yeni istihdam yaratarak bir önceki yıla göre %41 daha fazla istihdam sağladı. Savunma sektöründe doğrudan yabancı yatırım proje sayısı %84 artarak yaklaşık 7.000 kişilik yeni istihdam yarattı. Yatırımlarda; hava sistemleri, insansız hava araçları, uzay teknolojileri, mühimmat, füze sistemleri ve kara savunma teknolojileri öne çıkan alanlar arasında yer aldı. Düşük karbonlu enerji sektöründeki yatırımlar ise %25 artış gösterdi.

Otomotiv, kimya ve sağlık yatırımları geriledi

Yüksek büyüme potansiyeline sahip sektörlerde artış yaşanırken, Avrupa’nın geleneksel sanayi alanlarında düşüş gözlendi. Otomotiv sektöründeki yatırımlar %11, kimya sektöründeki yatırımlar %19 ve sağlık üretimi alanındaki yatırımlar ise %28 oranında geriledi.

ABD ve Almanya kaynaklı yatırımlar yavaşlıyor

2019–2025 döneminde ABD ve Almanya’dan Avrupa’ya yapılan yatırımlar sırasıyla %38 ve %28 düştü. ABD’li şirketler, ticaret politikalarındaki belirsizlikler ve yerel yatırımları teşvik eden politikalar nedeniyle Avrupa yatırımlarında daha temkinli davranırken, Alman şirketleri ise artan maliyetler, zayıflayan Çin talebi ve yoğunlaşan küresel rekabet baskısıyla karşı karşıya bulunuyor.

Yatırımcılar kısa vadede temkinli, uzun vadede ise iyimser

Araştırmaya katılan şirketlerin %54’ü önümüzdeki bir yıl içerisinde Avrupa’da yeni faaliyet kurmayı veya mevcut faaliyetlerini genişletmeyi planlıyor. Katılımcıların %41’i jeopolitik gerilimler ve çatışmaları Avrupa’nın yatırım çekiciliği açısından en önemli risk olarak değerlendirirken; makroekonomik koşullar, ticaret engelleri ve artan regülasyon yükü de öne çıkan diğer risk unsurları arasında yer alıyor.

Geçtiğimiz yıla göre regülasyon ve bürokratik karmaşıklığa ilişkin kaygıların yeniden yükselişe geçtiği görülüyor. Bu nedenle Avrupa Birliği, şirketler üzerindeki idari yükü azaltmaya yönelik kapsamlı sadeleştirme çalışmalarını sürdürüyor.

Avrupa uzun vadeli yatırım çekiciliğini koruyor

Araştırmaya katılan şirketlerin %60’ı Avrupa’nın önümüzdeki üç yıl içerisinde yatırım çekiciliğinin artacağını öngörüyor. Avrupa’nın geniş ve erişilebilir pazarı, güçlü altyapısı, sürdürülebilirlik alanındaki liderliği, inovasyon kapasitesi ve yüksek nitelikli iş gücü yatırımcıların en çok önem verdiği avantajlar arasında yer alıyor. Katılımcılar aynı zamanda Avrupa’nın rekabetçilik ve verimlilik alanlarında ihtiyaç duyduğu dönüşümü gerçekleştirebileceğine de inanıyor. Şirketlerin %52’si Avrupa’nın yatırım ortamını güçlendirecek stratejik kararları hayata geçireceğini düşünürken, yalnızca %21’i bu konuda olumsuz görüş bildiriyor.

Avrupa’nın planlarını uygulamaya dönüştürmesi gerekiyor

Araştırma kapsamında görüşülen 500 yatırım lideri, Avrupa’nın küresel rekabet gücünü koruyabilmesi için öncelikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin daha güçlü şekilde desteklenmesi, enerji maliyetlerinin azaltılması ve stratejik sektörlere yönelik teşviklerin artırılması gerektiğini vurguluyor. Bununla birlikte yatırımcılar, vergi sistemlerinin sadeleştirilmesi, dijital inovasyonun hızlandırılması ve rekabetçiliği artıracak politikaların kararlılıkla uygulanmasının Avrupa’nın uzun vadeli yatırım çekiciliğini daha da güçlendireceği görüşünü paylaşıyor.

EY-Parthenon Türkiye Başkanı Özge Gürsoy araştırmayla ilgili şunları söyledi:

“EY Avrupa Çekicilik Araştırmamızın sonuçları; jeopolitik dalgalanmaların, ticarette artan kısıtlamaların ve ekonomik belirsizliklerin küresel yatırım ortamını yeniden şekillendirdiğini gösteriyor. Ancak tüm bu zorluklara rağmen Avrupa’nın, yabancı yatırımlar açısından dayanıklılığını koruyan ve yatırımcılar için cazibesini sürdüren bir merkez olmaya devam ettiğini görüyoruz. Bu anlamda Türkiye’de oldukça iyi bir ivme kaydetmiş durumda. 2024 yılı sonuçlarında doğrudan yabancı yatırımda beşinci sırada yer alan Türkiye, 2025 yılında dördüncü sıraya yükselerek doğrudan yabancı yatırım projelerini %20 artırdı ve toplam proje sayısını 383’e çıkardı. Araştırmamızdan yatırımların giderek daha seçici hale geldiğini; yapay zekâ, savunma ve enerji gibi yüksek büyüme potansiyeline sahip stratejik alanlara ve güçlü yetkinlik ekosistemlerine sahip şehir ve bölgelere yöneldiğini gözlemliyoruz. Araştırmanın, yatırım kararlarında artık tek bir belirleyici unsurun olmadığı gerçeğini ortaya koyuyor. Teknolojik dönüşüm, insan kaynağına erişim, regülasyonlar, jeopolitik gelişmeler, enerji maliyetleri, ham madde ve tedarik zinciri dinamikleri gibi birçok unsur eş zamanlı olarak yatırım stratejilerini etkiliyor. Bu nedenle şirketler için asıl rekabet avantajı, değişimi öngörebilme ve yatırımlarını doğru zamanda, doğru sektöre ve doğru coğrafyalara yönlendirebilme yetkinliğinde yatıyor.”

The post 2025 YILINDA TÜRKİYE’YE YABANCI YATIRIM %20 ARTTI first appeared on Ekonomi Ajandası.

iyzico; Dogma Alares ve ETİD iş birliğiyle bu yıl beşincisini hazırladığı “Türkiye E-Ticaret Ekosistemi 2025 Raporu” ile sektörün dönüşümüne ışık tutmaya devam ediyor. Rapora göre, işlem sayısının 6 milyar seviyesinde yatay seyrettiği sektörde, büyümenin ana motoru, yıllık yüzde 52 artışla 1.278 TL’ye ulaşan ortalama sepet tutarları oldu. Moda ve aksesuarın pazar liderliğini koruduğu e-ticaret ekosisteminin geleceğini; yapay zekâ ve alternatif ödeme sistemleri ile değişen tüketici beklentilerinin şekillendirmesi bekleniyor. 

Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında e-ticaret hacmi 4,6 trilyon Türk lirası (115 milyar ABD doları) seviyesine ulaşarak GSYİH içindeki payını yüzde 6,9’a yükseltti. TÜİK verilerine göre, internet kullanım oranı yüzde 90,9’a, e-ticaret kullanım oranı yüzde 50,7’ye, e-ticaret kullanıcı sayısı ise 32 milyona çıktı.

Türkiye’nin öncü finansal teknoloji şirketi iyzico’nun Dogma Alares ve ETİD iş birliğiyle hazırladığı ‘Türkiye E-Ticaret Ekosistemi 2025 Raporu’ da sektörün büyümesini verilerle ortaya koyuyor. iyzico verileriyle bu yıl beşincisi hazırlanan rapor, e-ticaretin güçlü büyüme potansiyelini koruduğuna, sektörün işlem hacminin yanı sıra ekonomideki ağırlığını da artırdığına işaret ediyor.

iyzico verilerine göre, ortalama sepet büyüklüğü yıllık bazda yüzde 52 artarak 1.278 Türk lirasına yükseldi. Sepet tutarlarının yılın ikinci yarısında daha çok arttığı görülürken, tüketicilerin e-ticareti yüksek bütçeli ihtiyaçları için ana kanal olarak benimsemesi de dikkat çekiyor.

MODA LİDERLİĞİNİ KORURKEN, EN HIZLI BÜYÜME SPOR VE OUTDOOR’DA

Raporda sektörel bazda moda ve aksesuar sektörü yüzde 29,1’lik hacim payıyla pazardaki liderliğini sürdürüyor. Elektronik ve teknoloji, yüksek sepet büyüklüğü ile yüzde 12,4’lük pay alarak ikinci sırada yer alırken, hizmet sektörü yüzde 24,5’lik işlem adedi payıyla dijital hizmet tüketiminin yaygınlaştığına işaret ediyor. Satış hacmi büyümesinde ise spor ve outdoor, sağlık, kültür-sanat ve hobi gibi kategoriler öne çıkıyor. Yıl boyunca moda sektörünün Kasım kampanyalarıyla, hizmet sektörünün ise yaz döneminde ivme kazandığı görülüyor.

SATIŞLARIN YÜZDE 75,5’İ BÜYÜK İŞLETMELERDEN

Rapor, e-ticaret ekosisteminde geniş ve çeşitlenen bir satıcı tabanı bulunduğuna işaret ediyor. Ancak mikro işletmeler satıcıların yüzde 90’ını oluşturmalarına rağmen toplam hacmin yalnızca yüzde 2,5’ini üretiyor. Buna karşılık, büyük ölçekli işletmeler yüzde 0,4’lük satıcı payıyla hacmin yüzde 75,5’ini gerçekleştiriyor. Coğrafi dağılımda ise İstanbul, Ankara ve İzmir ana ticaret merkezleri olmayı sürdürüyor. Bu tablo, mikro ve küçük işletmelerin yanı sıra farklı bölgelerdeki satıcıların kanal yönetimi ve dijitalleşme konusunda desteklenmesi gerektiğini gösteriyor.

ALTERNATİF ÖDEME ÇÖZÜMLERİNE TALEP ARTIYOR: 

‘iyzico ile Öde’ İŞLEM ADEDİ VE HACMİNDEKİ PAYINI ARTIRDI

Tüketicilerin güven, hız ve kolaylık arayışı, alternatif ödeme yöntemlerini e-ticaretin stratejik bir unsuru haline getiriyor. Bu doğrultuda 2025 yılında e-ticaret işlemlerinde kartlı ödemeler güçlü konumunu korurken, ‘iyzico ile Öde’ gibi alternatif dijital çözümlerin hem işlem adedi hem de satış hacmindeki payı arttı. İnternetten yapılan kartlı ödemeler 2,8 milyar adede ulaşarak toplam kartlı ödemeler içinde yüzde 24,2 paya ulaştı. Ortalama sepet büyüklüklerine göre yüksek tutarlı alışverişlerde kredi kartı ve ‘iyzico ile Öde’ tercih edilirken, düşük tutarlı işlemlerde banka ve ön ödemeli kartlar öne çıktı.

Saitoğlu: “iyzico olarak kendimizi dönüşümün merkezinde konumlandırıyoruz”

Rapor ışığında Türkiye’nin e-ticaret görünümünü değerlendiren iyzico CEO’su Orkun Saitoğlu, “Küresel e-ticaret, bugün yapay zekânın dönüştürücü gücüyle yepyeni bir evreye adım atıyor. Birçok ülkede e-ticaretin yükselişi güçlü bir ivmeyle sürerken, rekabet artık verimlilik, güven, operasyonel dayanıklılık ve müşteri deneyimi üzerinden şekilleniyor. Başka bir ifadeyle; sektördeki ilk faz olan ‘dijitale geçiş’ aşaması tamamlandı. Yeni faz ise tamamen yapay zekâ destekli, ‘dijitalde sürdürülebilir, kârlı ve ölçeklenebilir büyüme’ dönemi olacak” dedi.

Saitoğlu, Türkiye’nin genç nüfusu ve yüksek dijital adaptasyonuyla bu yeni döneme avantajlı girerek e-ticaretin ekonomideki ağırlığını istikrarlı biçimde artırdığına dikkat çekerek, “E-ticaret, artık tüketiciler için sadece kampanya dönemlerinde başvurulan bir kanal olmaktan çıkarak, günlük ihtiyaçlardan hizmet tüketimine uzanan kalıcı bir alışkanlık haline geldi. Sektörel görünüm de benzer bir olgunlaşmaya işaret ediyor. Kategori bazlı büyüme trendleri sürerken; ekosistem genelinde abonelik modelleri, dijital servisler, deneyim ekonomisi, hızlı ticaret ve hizmet odaklı iş modelleri, yeni büyüme alanları olarak öne çıkıyor.

Öte yandan e-ticaret geniş bir satıcı tabanına yayılmış olsa da ekonomik değer üretimi hâlâ belirli ölçeklerde yoğunlaşıyor. Bu durum, KOBİ’lerin dijitalde ölçeklenmesinin sektördeki en kritik gelişim alanı olduğunu gösteriyor. Bu noktada yapay zekâ, e-ticaretin yeni büyüme fazında KOBİ’lerin ticaret yapma biçimini ve tüketicilerin alışveriş deneyimini dönüştüren en stratejik araç olarak karşımıza çıkıyor. KOBİ’ler için müşteri hizmetlerinden fiyatlandırma ve operasyon yönetimine kadar daha akıllı, daha erişilebilir ve daha ölçeklenebilir bir ticaret altyapısı mümkün olurken; tüketiciler tarafında da daha kişiselleştirilmiş, hızlı ve güven veren bir alışveriş deneyimi yeni standart haline geliyor.

iyzico olarak biz de kendimizi bu dönüşümün merkezinde konumlandırıyoruz. Geliştirdiğimiz üretken yapay zekâ destekli alışveriş asistanı kolai başta olmak üzere, bu alandaki tüm çözümlerimizle yapay zekânın e-ticarette hem kullanıcı deneyimini hem de işletmelerin verimlilik ve ölçeklenme kapasitesini güçlendiren tamamlayıcı bir unsura dönüşmesi için çalışıyoruz” dedi.

Dogma Alares Kurucu Ortağı Erdal Güner, “E-ticaret, küresel ticaret ekosisteminin yalnızca büyüyen bir kanalı değil, işletmelerin rekabet gücünü, tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarını ve finansal hizmetlerin kullanım biçimini yeniden tanımlayan temel yapılardan biri haline geliyor. Bu dönüşümde rekabet artık yalnızca ürün, fiyat ve erişim üzerinden değil; veri kullanımı, müşteri deneyimi ve esnek ödeme çözümleri üzerinden de şekilleniyor. Yapay zekâ, pazarlama ve içerik üretiminden operasyon yönetimine kadar pek çok alanda artık uzak bir gelecek konusu olmaktan çıktı; sektörün bu dönüşüme adaptasyon hızı, rekabet gücünü belirleyecek en kritik etken haline geldi. Önümüzdeki dönemde e-ticareti yapay zekâ ajanları, sesli ticaret, akıllı operasyonlar ve bütünleşik finansal hizmetler şekillendirecek. Türkiye’nin bu dönüşümde yalnızca büyüyen bir pazar olarak değil, küresel ölçekte rekabet eden bir ekosistem olarak konumlanması kritik önemde. 5. yılında Türkiye E-Ticaret Ekosistemi Raporu, bu dönüşüm sürecini kapsamlı bir veri perspektifiyle ortaya koyarak sektör paydaşları için yol gösterici olmaya devam edecek” şeklinde konuştu.

Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) Başkan Yardımcısı Emre Ekmekçi, “Türkiye, e-ticaret alanında hem bölgesel hem de küresel düzeyde konumunu her geçen gün daha da sağlamlaştırıyor. Dijital dönüşüm ve teknoloji uyumundaki hızımız, sektörün bugün ulaştığı seviyenin en temel göstergesi. Yurt içi pazardaki ivmemizi korurken aynı zamanda gözlerimizi dışarıya çevirmek zorundayız. E-ihracat, Türkiye için bir tercih değil, bir zorunluluk haline geliyor. Türk e-ticaret markalarının uluslararası arenada hak ettiği görünürlüğe kavuşması, sadece ihracat gelirlerimizi artırmakla kalmayacak, ülkemizin teknoloji ve girişimcilik imajını da dünyaya taşıyacak. Avrupa ve Orta Doğu gibi coğrafi yakınlığımız olan pazarlar bu açıdan bizim için büyük bir avantaj sunuyor; bu fırsatı değerlendirmek için doğru zaman tam da şu an. ETİD olarak yalnızca bir meslek kuruluşu gibi değil, sektörümüzün küresel vizyonunu şekillendiren bir aktör gibi hareket etmeye devam edeceğiz” dedi.

Türkiye E-Ticaret Ekosistemi 2025 Raporu’ndan öne çıkan veriler: 

• Ticaret Bakanlığı verilerine göre, 2019’da 136 milyar TL olan e-ticaret satış hacmi, 2025’te 4,6 trilyon TL’ye ulaşarak yedi yıllık dönemde yaklaşık 34 katına çıktı. Bu dönemde yıllık bileşik büyüme oranı yaklaşık yüzde 80 oldu.
• 2019’da 24 milyar dolar olan e-ticaret satış hacmi, 2025’te 115 milyar dolara ulaşarak 2019-2025 döneminde yaklaşık 5 katına çıktı.
• E-ticaretin GSYİH içindeki payı Hollanda ve Almanya’da yüzde 2,6; Türkiye’de ise yüzde 2,8 seviyesindedir. Bu tablo, Türkiye’de e-ticaret adaptasyonunun güçlü seyrettiğini gösteriyor.
• Türkiye’de e-ticaretin 2019’da yüzde 2,7 olan ekonomideki payı, pandemi etkisiyle hızlandı. 2022’de yüzde 5,1 seviyesinde dengelenme sağlandı. 2023 – 2024 yıllarında yüzde 6,8’lik güçlü seviyenin ardından yüzde 6,5’lik sınırlı bir düzeltme yaşandı. 2025’te yüzde 6,9’a ulaşan yeni zirve, sektörün kalıcı büyümesini tescilledi.
• 2024 yılında 841 TL olan yıllık ortalama sepet tutarı, 2025 yılında yüzde 52 oranında güçlü bir artış göstererek 1.278 TL seviyesine yükseldi. Yılın ikinci yarısında 1.320 TL ile 1.720 TL bandına oturarak kalıcı ve daha yüksek bir seviyede seyretti.
• 2019-2023 döneminde 1,36 milyardan 5,87 milyara çıkan e-ticaret işlem adedi, 2024-2025 yıllarında yaklaşık 6 milyar seviyesinde geniş bir tabana oturdu.
• Moda ve aksesuar sektörü hem işlem yoğunluğunu hem de harcama hacmini artırarak pazar liderliğini pekiştirdi. Elektronik ve teknoloji, işlem sıklığından ziyade yüksek sepet tutarlarına dayalı yapısıyla hacimsel olarak ikinci sıradaki yerini korudu. Hizmet sektörü, kozmetik sektörünü geride bırakarak hacim bazında ilk üçe yükseldi. Ayrıca işlem adedinde de yiyecek-içeceğin ardından ikinci sıraya yerleşerek tüketicilerin dijitalleşme alışkanlıklarında güçlü bir ivme yakaladı.
• Satıcı dağılımında mikro işletmeler yüzde 90’lık payla ekosistemin geniş tabanını oluşturuyor. İşlem hacmi tarafında ise büyük ölçekli işletmeler yüzde 75,5’lik payla öne çıkıyor.
• Türkiye’de internetten yapılan kartlı ödemelerin payı son dokuz yılda belirgin biçimde arttı.
• E-ticaret alışverişlerinin belirgin bir şekilde hafta içi günlerinde yoğunlaştığı görülüyor. 2025 yılında gerçekleştirilen e-ticaret işlemlerinin yüzde 73,9’u pazartesi-cuma günleri arasında gerçekleşmişti. Pazartesi, haftanın en yoğun alışveriş yapılan günü olurken; cumartesi ve pazar ise en sakin günler oldu.
• Anneler Günü, 2.212 TL ile tüm özel günlerin en yüksek sepet büyüklüğüne ulaştı. Okula Dönüş döneminde sepet büyüklüğü 1.980 TL ile yüksek seyretti.
• iyzico ile Öde, tüm işletme segmentlerinde güçlü bir ivme yakalayarak öne çıkan alternatif kartlı ödeme yöntemi haline geldi. Tüketiciler yüksek tutarlı alışverişlerde ağırlıklı olarak kredi kartı ve iyzico ile Öde’yi tercih ederken; düşük tutarlı işlemlerde banka kartı ve ön ödemeli kartlara yöneldi.
• Tüketicilerin taksitli ödeme davranışları; sepet büyüklüğü, sektör dinamikleri ve yasal düzenlemeler gibi etkenlere bağlı olarak şekillendi.
• Türkiye e-ticaret ekosistemi, aşağıdaki üç temel unsurun etkisiyle çok daha bağlantılı ve entegre bir yapıya doğru ilerliyor
  1. Müşteri beklentilerindeki değişim,
  2. Ödeme teknolojilerindeki gelişmeler,
  3. Yapay zekâ destekli yeni çözümler.

The post TÜRKİYE’DE E-TİCARET HACMİ 4,6 TRİLYON LİRAYA ULAŞTI first appeared on Ekonomi Ajandası.

The post YATIRIM TEŞVİK PAKETİNİN DETAYLARI AÇIKLANDI first appeared on Ekonomi Ajandası.

Gelişen araç filosu ve operasyonel kapasitesiyle taşımacılık operasyonlarını ileri taşıyan Çobantur Logistics, “Sektör odaklı lojistik modeli” ile müşteri beklentilerini daha planlı ve esnek şekilde yönetiyor. 2026 yılında operasyonel stratejisinin temeline parsiyel (LTL) taşımacılığı yerleştiren şirket, sektör odaklı yapılanması sayesinde özelleştirilmiş taşıma planları ve operasyonel verimlilik sunuyor.

Güncel müşteri beklentileri ve sektörel değişimlere kolayca adapte olan yapılanmasıyla hizmet portföyünü genişleten Çobantur Logistics, “Sektör odaklı lojistik modeli” ile parsiyel (LTL) taşımacılık süreçlerini daha entegre, planlı ve verimli bir şekilde yönetiyor. Şirketin Türkiye’den Avrupa’ya uzanan kapsamlı hizmet modeli, pazarda daha odaklı ve verimli bir hizmet modeli oluşturuyor.

“Kara yolu taşımasında operasyon kabiliyetimizi güçlendirerek LTL taşıma hacmimizi artırmaya odaklandık”

Tedarik zincirindeki kopma ve maliyetlerin günümüzde belirsizlik yarattığını fakat bu gelişmelerin ışığında şirket olarak önlemleri hızlıca aldıklarını ifade eden Çobantur Logistics Yönetim Kurulu Başkanı Ulaş Çobanoğlu, “FTL (Full Truck Load) taşımalarda maliyet ve kar baskısının artacağını öngörüyoruz ve buna yanıt olarak intermodal ile kara yolu taşıma yöntemini birbirinden ayrıştırdık. Kara yolu taşımacılığında operasyon kabiliyetimizi güçlendirerek LTL taşıma hacmimizi artırmaya odaklandık. Ayrıca 48 yıllık geçmiş tecrübemizden gelen Avrupa’dan Orta Doğu’ya uzanan taşıma hacmimizi de artıracağız. Şu anda ve artan hacimde kendi ekipmanlarımızı kullanarak Avrupa’dan direkt veya Türkiye’de aktarma yaparak Suriye, Ürdün, Irak, Suudi Arabistan gibi ülkelerle kara taşıması yapıyoruz. Bu konuda Avrupa tecrübemizi ve bağlarımızı kullanırken, yakın Orta Doğu konusunda uzmanlaşmış bölgesel firmalar ile iş birliği yapıyoruz.” dedi.

 Avrupa operasyonlarında güçlü lojistik süreç

Uzun yıllara dayanan sektörel deneyimle 2026 hedeflerinin merkezinde parsiyel (LTL) uzmanlık olduğunu belirten Çobanoğlu, şu ayrıntıları paylaştı: “Teknolojik yatırımlara imza atarken ‘Sektör odaklı lojistik modeli’ ile de farklı ölçekteki işletmelere ihtiyaca özel çözümler sunarak operasyonel verimliliği maksimize etmeyi amaçlıyoruz. Bu sayede Avrupa operasyonlarımızı yeniden yapılandırarak Almanya, Hollanda, Belçika, İspanya, İtalya, Romanya ve Fransa gibi lojistik açıdan stratejik noktaları ana merkez olarak konumlandırıyoruz. Bu ülkelerdeki güçlü iş ortaklıklarımız ve yapımız sayesinde, ihracatçılar için daha sık çıkış imkanı ve öngörülebilir teslimat süreleri sağlıyoruz.”

“Müşterilerimize iş modellerine entegre olan bir çözüm ortaklığı sunuyoruz”

Müşteri deneyimi ve memnuniyetini odağına alan model sayesinde dijital takip sistemleri ile uçtan uca şeffaflık sağlarken, optimize edilmiş maliyet yapısıyla da rekabet avantajı sunduklarını ifade eden Çobanoğlu, sözlerine şöyle devam etti: “Sektör bazlı operasyon yönetimiyle her yük özelinde taşıma planları oluşturuluyoruz. Bu da hasar oranlarını en aza indirerek hızı yukarı çekiyor. Lojistik sektörünün güncel ihtiyaçlara göre değişen iş modelimiz ile müşterilerimize sadece bir taşıma hizmeti değil, onların iş modellerine entegre olan bir çözüm ortaklığı da sunuyoruz. 2026 yılında da Türkiye ve Avrupa genelinde sürdürülebilir, güvenilir ve esnek lojistik çözümler sunmaya devam ederek sektördeki öncü konumumuzu pekiştireceğiz.”

The post ÇOBANTUR LOGİSTİCS İLE TÜRKİYE–AVRUPA HATTINDA SEKTÖR ODAKLI LOJİSTİK! first appeared on Ekonomi Ajandası.

 Türkiye, turizmde yaptığı ataklarla küresel seyahat pazarından aldığı payı artırırken; güçlü turizm dinamikleriyle uluslararası yatırımların da merkezi oluyor. Turizm sektöründe yedi ülkede, üç kıtada üst düzey görevler üstlenen Regulus Collective Kurucusu Deniz Dorbek Koçak, bu ivmenin sistemli bir sektörel iradenin sonucu olduğunu vurguladı.

Dünyadaki çatışma ortamlarının neden olduğu tedirginlikler karşısında Türkiye’nin coğrafi ve yapısal konumu itibarıyla bölgede en dirençli pazarlardan biri olmayı sürdürdüğüne dikkat çeken Koçak, uluslararası seçkin yatırımcıların sürdürülebilir pazar arayışında Türkiye’nin merkezi konumunun altini çizdi. Türkiye’nin çok segmentli turizm mimarisinin bu açıdan önemini ele alan Koçak, “Uluslararası otel markalarının Türkiye’deki varlığını istikrarlı şekilde artırması, pazarın yapısal olgunluğa ulaştığının göstergesi. Bu konjonktürel bir popülerlik değil; tüm temel göstergeler ülkemizin yatırım için elverişli olduğuna işaret ediyor.

‘Kalıcı değer yaratarak büyüyor’

Türkiye pazarının global görünümünü değerlendiren Deniz Dorbek Koçak, şöyle devam etti:

“Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü (UNWTO) verilerine göre Türkiye, 2025 itibarıyla 64 milyonu aşan uluslararası ziyaretçi ve 65,2 milyar dolarlık tarihinin en yüksek turizm geliriyle dünyada dördüncü sıraya yerleşti. Gelir sıralamasında ise 2017’de 15. sırada yer alırken 7. sıraya çıktı. Türkiye burada kendini adeta yeniden var ediyor. Geçmişte sadece “güneş-deniz-kum” odağında algılanan bir yapıdan, bugün dört mevsime yayılan çok katmanlı ve segmentli bir turizm mimarisi kuruluyor. Bu dönüşüm tesadüfi değil; uzun vadeli ve sistemli bir sektörel iradenin sonucu. Önümüzdeki dönemde bu yapının kalıcı değer yaratan bir büyümeye evrildiğini göreceğiz. Bölgede yaşanan politik gerilimler elbette turizm psikolojisini etkiliyor ama turizm, tarihsel olarak en hızlı toparlanma kaydeden sektörlerin başında geliyor. Türkiye ise her kriz döneminde bu dayanıklılığını veri ile kanıtlamış bir pazar.”

  ‘3 büyük temel unsur öne çıkıyor’

Koçak, uzun yıllardır deneyim sahibi olduğu ABD pazarındaki yatırımcıların Türkiye’ye artan ilgisine vurgu yaparak, “Dönüşümü sağlayan birkaç unsur var. Birincisi, kur arbitrajı. Dolar bazlı yatırımcı için maliyet yapısı, oluşan dalgalanmalara rağmen elverişli. İkincisi, coğrafi yeniden çerçeveleme. Amerikalı fon yöneticileri Türkiye’yi artık Doğu Avrupa ile değil, Körfez ve Güney Akdeniz ile yan yana değerlendirme eğiliminde. Üçüncüsü ve en az konuşulan; Türkiye’nin küresel anlatı içerisinde giderek daha belirgin hale gelmesi. Uluslararası yapımlar, gastronomik zenginlik ve büyük etkinliklerin ev sahibi olarak konumlanması” diye konuştu.

‘Butik segmentte derin arza sahip’

Turizm sektöründe büyük potansiyel barındıran ancak yeterince değerlendirilmemiş bir alanın da butik otelcilik olduğunu vurgulayan Koçak, şu değerlendirmede bulundu:

“Türkiye, butik otelcilik açısından dünyada sayılı destinasyonlardan biri ve bu henüz tam anlamıyla keşfedilmedi. Kapadokya, Ege’nin asırlık taş konakları, Güneydoğu’nun tarihi mimari dokusu; bunlar global zincirlerin franchise bayrakları ile değil, yerel sahiplik ve kimlikle anlam kazanan mekanlar. Sofistike gezginler ‘her yerde aynı’ deneyimi değil, ‘sadece burada’ yaşanabilecek deneyimi arıyor. Türkiye bu talebe karşılık verebilecek son derece derin bir arza sahip. Zincir oteller ve büyük markalar standardı belirler; ama duyguyu, kültürü ve özgünlüğü yaratamaz. O alanı dolduracak olanlar, yer ve kimlikle derin bir bağ kuran ve yerelden evrilen butik markalar olacak” dedi.

The post KÜRESEL ZİNCİRLERİN YATIRIM HARİTASINDA TÜRKİYE YERİNİ SAĞLAMLAŞTIRDI first appeared on Ekonomi Ajandası.

Allianz Trade’in dünyanın dört bir yanındaki uzman ekonomistlerinin araştırmalarıyla hazırladığı “Küresel Ekonomide Krizin Pikselleri” başlıklı raporda; Orta Doğu’daki çatışma ve Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerin, ödeme yapamama risklerinin geniş tabanlı biçimde yeniden değerlendirilmesine yol açtığına ve ülke notlarındaki düşüşlerin, yükselmelerin önüne geçtiğine yer verildi. Kuveyt, Katar, Sırbistan, Birleşik Krallık ve BAE olmak üzere beş ekonominin ödeme yapamama riskine ilişkin genel görünüm notu düşürülürken, Azerbaycan, Kosta Rika ve Kazakistan olmak üzere yalnızca üç ülkenin notu yükseltildi. Not indirimlerinin ise ya daha yüksek girdi fiyatları ve artan arz sıkıntılarının kârlılığı tehdit etmesi gibi birinci tur etkilerden ya da Birleşik Krallık’ın mali durumu gibi artan iç kırılganlıklardan kaynaklandığı raporda belirtildi.

Enerji, cari denge ve maliye olmak üzere üçlü açık veren ekonomiler, özellikle Ukrayna, Ürdün, Pakistan, Kenya ve Etiyopya başta olmak üzere ikinci tur etkilerin yükünü taşımaya aday olurken; bunları Gana, Mısır, Sri Lanka, Türkiye ve Fas’ın izlediği bilgisi raporda verildi. Raporda üçüncü tur etkilerin de giderek daha görünür hale geldiğini belirten uzmanlar, döviz rezervi birikiminin yavaşlaması ve daha sıkı dış finansman koşullarının; özellikle çatışmaya coğrafi olarak yakın ülkelerde ve zayıf dış tamponlar ile politika kısıtlarının kırılganlığı artırdığı ekonomilerde daha yüksek egemen risk primlerine ve artan borç servis maliyetlerine yol açtığına dikkat çekti.

Ödeme yapamama riskleri artıyor

Sektöre göre ödeme yapmama risklerini ölçen göstergelerin yani sektör risk notlarının, 2025 ortasından bu yana görülen iyileşme eğilimini tersine çevirerek belirgin biçimde kötüleştiği de raporda verilen bilgiler arasında.  Ekonomistler raporda, özellikle küresel taşımacılık sektörü ile Körfez İş birliği Konseyi (GCC) ülkelerindeki enerji sektörünün ateş hattında yer aldığına dikkat çekti.

Avrupa’da, 2022 enerji krizinden bu yana zaten baskı altında olan enerji-yoğun şirketlerin, çok daha dar marjlarla karşı karşıya olduğuna raporda dikkat çekildi. Rapora göre 2022 sonundan bu yana en keskin dengelerden biri; 21 sektörün notunun indirilmesine karşın yalnızca altı sektörün notunun yükseltilmesi oldu.

Enerji ve taşımacılık odaklı sektörler krizin merkez üssünde

Uzmanlar, tahminlerinde yer alan not indirimlerinin yarısından fazlasını Körfez ülkelerinde, özellikle enerji ve taşımacılıkla bağlantılı sektörlerin oluşturduğunu ve bu sektörlerin krizin merkez üssünde yer aldığını raporda belirtti.  Gemi yakıtı fiyatları yaklaşık yüzde 70 artarken bu durumun deniz taşımacılarının toplam işletme maliyetlerini yüzde 25 yükselttiği raporda vurgulandı. Rapora göre navlun ücretleri ise yüzde 16 ile yalnızca sınırlı ölçüde artarken, zayıf talep ortamında marjlar sıkıştı.

Jet yakıtı fiyatları rekor seviyelere ulaştı
Dünya jet yakıtının yüzde 40’ının Hürmüz Boğazı üzerinden geçtiği ve buna bağlı olarak fiyatların tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığı ve havayolu taşımacılığının farklı bir dinamikle karşı karşıya olduğu da rapordaki bilgiler arasında. Jet yakıtı fiyatları rekor seviyelere ulaşmış olsa da daha güçlü fiyatlama yapılabilme sayesinde, özellikle de uzun menzilli hatlarda bilet fiyatlarında yüzde 70’e varan oranlarda artışa gidildiği bilgisi raporda yer aldı.  Bununla birlikte sektörün, 70.000’den fazla uçuş iptali ve Orta Doğu’daki kilit merkezlerin kapanması dahil olmak üzere ciddi aksamalar yaşadığı, bölge için turizm kayıplarının 55 milyar ABD dolarına ulaşabileceği ve 2026’da uluslararası varışların yıllık bazda yaklaşık yüzde 30 düşebileceği tahminlerine de raporda değinildi.

Kırılganlıkların, zaten zayıflamış sektörlerde de yeniden ortaya çıktığı; özellikle Avrupa’daki kimya ve metal sektörlerinin bu durumdan etkilendiği ve şokun yayılma alanının genişlediği de verilen bilgiler arasında. Raporda, Avrupa’da sanayide nihai enerji tüketiminin yüzde 40’ının doğal gazdan geldiği; bunun da zaten küçülme sürecindeki kimya, çelik ve çimento sektörlerini 2026’da daha da zor durumda bıraktığı yorumu da yer aldı.

Enerji yoğun sektörler doğrudan etkileniyor

Allianz Trade’in raporuna göre Avrupa’da ulaşım sektörünün ötesinde, enerji yoğun sektörler bölgede en hızlı ve doğrudan etkilenen alanlar olarak öne çıkıyor. Kimya, çelik ve çimento sektörlerinin Orta Doğu’daki gelişmelerin etkisini en güçlü şekilde hissettiği belirtilirken; İran’daki çatışmanın, Avrupa’nın süregelen enerji kırılganlığını bir kez daha ortaya koyduğunun altı çiziliyor. Raporda, doğal gazın, sanayi genelinde nihai enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 40’ını oluşturduğu bilgisi veriliyor.

Allianz Trade’in raporunda, kimya sektörü açısından durumun özellikle endişe verici olduğuna çünkü Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının, 2022’den bu yana sektörü etkileyen enerji krizini daha da derinleştirdiğine dikkat çekildi. Bölgedeki kimyasal üretim seviyelerinin, Ukrayna’daki savaşın başlangıcından önceki döneme kıyasla hâlâ oldukça düşük seviyede olduğu; petrokimya ürünlerinin ise 2025 yılında yıllık bazda yüzde 10,2 ile en sert düşüşü kaydettiği raporda belirtildi. Bu olumsuz eğilimin kısa vadede toparlanmasını olası görmediklerini belirten Allianz Trade ekonomistlerine göre bunun başlıca nedenleri; süregelen zayıf talep, rekabetçi olmayan doğal gaz fiyatları ve kritik bir petrokimyasal hammadde tedarikçisi olan Orta Doğu’nun ek bir rahatlama sağlayamaması. Öte yandan uzmanlar, enerji, petrokimya ve temel inorganik ürünlerin örneğin gübreler için en büyük tekil işletme maliyet kalemi olduğuna; petrokimyanın yüzde 35 ve temel inorganik ürünlerin yüzde 50 paya sahip olduğuna raporda dikkat çekti. Aynı zamanda bu iki segmentin birlikte, bölgenin kimya satışlarının yaklaşık yüzde 40’ını oluşturduğu bilgisi de raporda yer aldı.

The post KÜRESEL TAŞIMACILIK VE ENERJİ SEKTÖRÜ ATEŞ HATTINDA first appeared on Ekonomi Ajandası.