Yapay zeka, küresel ekonomik genişlemenin ana itici güçlerinden birine dönüşüyor. Kullanım alanları hızla çeşitlenirken, Morgan Stanley 2028 yılına kadar dünya genelinde yapay zeka çağını destekleyecek yeni veri merkezlerinin inşasına 2,9 trilyon dolarlık yatırım yapılacağını öngörüyor. Ancak yapay zeka yatırımları küresel ölçekte rekor hızla artarken, kurumların teknoloji altyapılarında yıllar içinde biriken yapısal yük de büyümeyi sürdürüyor.

Yapay zeka yatırımlarının artan ivmesi, kurumların uzun süredir biriktirdiği bu yapısal sorunları perdeleyebiliyor. Finansal tablolarda görünmeyen ancak çevikliği, inovasyon kapasitesini ve dönüşüm hızını doğrudan etkileyen bu sorunlar, artık “dijital borç” kavramıyla tanımlanıyor. Dijital borç; yalnızca eski kod yapılarından değil, yıllar içinde birbirinden bağımsız biçimde devreye alınmış platformlardan, tamamlanmamış entegrasyonlardan, mükerrer araçlardan, veri silolarından ve bu yapılar üzerinde şekillenmiş kırılgan iş süreçlerinden besleniyor.

Görünmeyen yükler yeni yatırımların etkisini sınırlıyor

Kurumsal kaynak planlama (ERP) pazarının liderlerinden Industrial Application Software (IAS) CTO’su Bahtiyar Tan, kurumların yapay zekaya yönelik artan ilgisinin, temel dijital mimarinin önemini gölgede bırakmaması gerektiğinin altını çiziyor: “Bugün birçok kurum hız ve ölçek avantajı elde etmek için yeni teknolojilere yöneliyor. Ancak birbirleriyle konuşmayan sistemlerin, düşük veri kalitesinin ve geçmişten taşınan yapısal yüklerin üzerine yapay zeka katmanı eklemek; dışarıdan güçlü görünen ama içeride sürdürülebilirliği zayıf bir yapı kurmak anlamına geliyor. Yapay zeka projelerinde kalıcı başarı, önce verinin niteliğine, ardından bu veriyi taşıyan dijital omurganın dayanıklılığına bağlı.”

Yapay zeka çağında şirketlerin karşı karşıya olduğu temel sorunlardan biri, yeni yatırım bütçelerinin önemli bir bölümünün yeni değer üretmek yerine geçmişte alınmış dağınık kararların sonuçlarını taşımaya ayrılması. McKinsey verileri, dijital borcun ana kaynaklarından biri olan teknik borcun günümüzde şirketlerin BT bilançolarının yaklaşık yüzde 40’ını oluşturduğunu ortaya koyuyor. Accenture ise entegre olmayan sistemler ile düşük veri kalitesinin kurumlara yıllık ortalama 12,9 milyon dolar maliyet yarattığına işaret ediyor.

Bu tablo, yapay zekaya ayrılan bütçelerin tek başına dönüşüm başarısını garanti etmediğini gösteriyor. CEO’ların yüzde 94’ünün, 2026’da somut sonuç alınamasa bile yapay zeka yatırımlarını sürdürme niyetinde olması, kurumların bu alandaki kararlılığını ortaya koyarken, aynı zamanda dijital borcun artması riskini ve buna bağlı altyapı hazırlığının önemini daha da artırıyor.

Güçlü dijital omurganın doğrudan rekabet avantajını etkileyen yapısal bir unsur olduğuna dikkat çeken Tan, “Kurumlar için kritik soru, bugünün teknoloji yatırımının yarın için stratejik bir varlığa mı yoksa yönetilmesi zor yeni bir yükümlülüğe mi dönüşeceğidir. Bir yapının neden o şekilde kurulduğunu anlamadan yapılan radikal müdahaleler, bazı sorunları çözerken daha büyük kırılganlıklar da yaratabilir” dedi.

Yapay zekada sürdürülebilir değer için planlı dönüşüm şart

IAS’a göre yapay zekadan gerçek ve sürdürülebilir değer üretmenin yolu, onu tekil bir teknoloji yatırımı olarak ele almak yerine kurumun tamamına yayılan bütünsel bir dijital omurga üzerinde konumlandırmaktan geçiyor. Bu bütüncül yaklaşım, ani ve parçalı müdahaleler yerine mevcut yapıyı anlayan, veri bütünlüğünü önceleyen ve sistemler arası entegrasyonu esas alan planlı dönüşüm adımlarını gerekli kılıyor. 

Dönüşümün heves ve aceleyle değil mimari farkındalıkla yönetilmesi gerektiğini vurgulayan Tan, “Yapay zeka yatırımlarının çarpık dijitalleşmeyi derinleştirmemesi için kurumların planlı bir dönüşüm yaklaşımı benimsemeleri gerekiyor. Yapay zekanın gerçek değeri ancak sağlam bir temel üzerinde yükseldiğinde sürdürülebilir rekabet avantajına dönüşebiliyor” dedi.

The post YAPAY ZEKA PROJELERİ NEDEN BAŞARISIZ OLUYOR? first appeared on Ekonomi Ajandası.

Kurumlar için müşteri kaybının en zor taraflarından biri, kaybın nedenini zamanında ve net biçimde anlayamamak. Müşterilerin önemli bir bölümü, yaşadığı memnuniyetsizliği herhangi bir geri bildirim formuna taşımadan ve sessizce markadan uzaklaşarak gösteriyor. Temas sıklığındaki azalma, kanal değişimi, tekrar eden başvurular ve çözümsüz kalan deneyim problemleri, çoğu zaman doğrudan şikayetler kadar görünür olmuyor. Bu da müşteri kaybının ancak sonuç ortaya çıktığında fark edilmesine yol açıyor.

Bugün birçok kurum müşteri deneyimini anketler, net tavsiye skoru (NPS) ve belirli geri bildirim kanalları üzerinden okuyor. Oysa müşteri deneyimi; çağrı merkezi görüşmeleri, dijital kanal hareketleri, chatbot yazışmaları, servis süreçleri, online yorumlar, sosyal medya etkileşimleri ve operasyonel kayıtlar boyunca şekilleniyor. Bu sinyaller birlikte analiz edilemediğinde müşteri yolculuğundaki kırılmalar net biçimde görülemiyor; yüksek memnuniyet skorları raporlanırken açıklanması zor müşteri kayıpları ortaya çıkabiliyor.

Yapay zeka destekli müşteri deneyimi yönetim platformu Artiwise CXM, farklı temas noktalarından gelen deneyim sinyallerini tek bir analitik çerçevede bir araya getirerek kurumların sessiz kalan, tekrar eden sorunlarla karşılaşan ve churn riskine yaklaşan müşteri profillerini daha erken aşamada saptayabilmesini sağlıyor. Böylece müşteri deneyimi yönetimi, geriye dönük ölçüm yapılan bir alanın ötesine geçerek karar önceliklerini şekillendiren daha stratejik bir zemine taşınıyor.

Müşteri sessizliğinin de başlı başına bir sinyal olduğuna dikkat çeken Artiwise Kurucu Ortağı ve CEO’su Tanel Temel, konuya ilişkin açıklamasında şunları söyledi: “Bugün müşteri deneyiminde önemli risklerden biri, müşteriyi kaybetmek kadar kaybın nedenini geç ve eksik anlamak. Yetersiz ve gecikmeli analiz, yatırım önceliklerini bozuyor, yanlış alanlara aksiyon alınmasına neden oluyor ve organizasyonun aynı deneyim sorunlarını tekrar tekrar üretmesine zemin hazırlıyor.”

Sessiz Müşteri, Eksik Karar

Müşterilerin önemli bir bölümü memnuniyetsizliğini doğrudan ifade etmiyor. Anketlere ve açık geri bildirim kanallarına dayanan ölçüm modelleri, müşteri deneyimine dair verilerin yalnızca yaklaşık yüzde 5’ini analiz edebildiği için müşteri tabanının sınırlı bir bölümünü kapsıyor. Oysa tekrar eden temaslar, kanal geçişleri, çözülmeyen başvurular ve temas sıklığındaki düşüş, deneyimdeki aşınmayı görünür kılan güçlü sinyaller üretiyor.

Bu sinyaller karar süreçlerine dahil edilmediğinde müşteri kaybının gerçek nedenleri görülemiyor, aynı problemler farklı müşterilerde tekrar ediyor ve yatırım öncelikleri sorunun yoğunlaştığı alanlardan uzaklaşabiliyor. Bu nedenle sessiz müşteri davranışlarını görünür hale getirmek, karar kalitesini artırmak isteyen kurumlar için giderek daha kritik hale geliyor.

Churn Gerçekleşmeden Önce Görülebilen Risk

Müşteri deneyimi verisinin yüzde 100’e yakınını işleyebilen ve yaklaşık yüzde 65’ini otomatik olarak eyleme dönüştürülebilir adımlara çevirebilen Artiwise CXM, churn’ü sonradan açıklamaya çalışmak yerine onu oluşturan davranış örüntülerini erken aşamada tespit etmeye odaklanıyor. Platform; çağrı merkezi görüşmeleri, dijital kanal hareketleri, servis süreçleri, chatbot yazışmaları, online yorumlar ve operasyonel kayıtları birlikte analiz ederek müşterinin hangi aşamada zorlandığını, hangi sorunlarla tekrar karşılaştığını ve bunların memnuniyet üzerindeki kümülatif etkisini görünür kılıyor.

Kişiselleştirme modülü, her müşterinin farklı kanallarda hangi problemle kaç kez temas kurduğunu izleyebiliyor. Tekrar eden deneyim problemleri belirli eşiklere ulaştığında sistem otomatik erken uyarı alarmları üretiyor. Böylece kurumlar müdahalelerini, churn sonrasındaki bir reaksiyona bırakmak yerine riskin birikmeye başladığı ana taşıyarak proaktif davranabiliyor.

Riskten Önceliğe, Öncelikten Büyüme Fırsatına

Sessiz müşteri davranışlarının görünür hale gelmesi, olası kayıpları azaltmanın yanında büyüme fırsatlarını daha doğru okumayı da mümkün kılıyor. Her deneyim problemi risk taşırken; aynı zamanda doğru aşamada çözüldüğünde memnuniyet artışı, tekrar satın alma ve uzun vadeli sadakat için de alan açıyor. Hangi aksiyonun daha yüksek etki yaratacağını analiz edebilen kurumlar, kararlarını daha isabetli biçimde önceliklendirme kabiliyeti kazanıyor. Bu çerçevede sessiz müşteri kaybının etkisi, ayrılan müşteri sayısıyla sınırlı kalmıyor. Yanlış aksiyonlara yönelen yatırımlar, gözden kaçan iyileştirme alanları, tekrar eden operasyonel yük ve kaçırılan büyüme fırsatları da aynı tablonun parçası haline geliyor.

Ölçümden Yönetim Disiplinine Geçiş

Artiwise CXM’nin yapay zeka destekli ileri analitik kabiliyetleri, müşteri deneyimi yönetimini ölçüm odaklı bir yapıdan güçlü bir karar mekanizmasına taşıyor. Farklı temas noktalarından gelen etkileşimler analiz edildiğinde, deneyimin arkasındaki operasyonel nedenler daha görünür hale geliyor; hangi temas noktasının müşteri kaybına zemin hazırladığı, hangi sürecin memnuniyeti aşındırdığı ve hangi alanda iyileştirme yapılması gerektiği net biçimde okunabiliyor.

Anket ve NPS odaklı modellerin yerini çok kanallı veri analizi ve gerçek zamanlı davranış sinyallerini işleyebilen yaklaşımlar alırken, zenginleşen müşteri deneyimi verisi de operasyon, satış, ürün ve servis ekiplerinin aktif biçimde kullandığı ortak bir karar girdisine dönüşüyor. Artiwise’ın yaklaşımı, müşteri deneyimini büyüme, verimlilik ve müşteri sadakati stratejilerini besleyen sürekli bir yönetim katmanı olarak ele alıyor. Bu yapısıyla Artiwise CXM, sessiz müşteri davranışlarını görünür hale getiren bir analiz aracının ötesine geçerek içgörüyü aksiyona bağlayan stratejik bir karar destek katmanı sunuyor.

The post MÜŞTERİ DENEYİMİNDE EN PAHALI SİNYAL: SESSİZLİK first appeared on Ekonomi Ajandası.

Tüketici zekâsı alanında global lider NielsenIQ, “Büyümenin Yeni Sınırları” başlıklı araştırmasını yayınladı. Kearney iş birliğiyle hazırlanan çalışma, yapay zekânın hızlı tüketim ürünleri sektöründe markaların inovasyon ve faaliyet stratejilerini köklü şekilde dönüştürdüğünü ortaya koyuyor. Bu dönüşüm; inovasyon, ürün keşfi ve tüketicinin satın alma yolculuğu üzerinde derin etkiler yaratıyor.

NIQ İletişimden Sorumlu Üst Düzey Yöneticisi ve Global Pazarlama Lideri Marta Cyhan-Bowles, konuyla ilgili değerlendirmesinde şunları söylüyor: “Hızlı tüketim ürünleri sektöründe daha fazla veri, daha yüksek doğruluk, daha hızlı etkinin gündemde olduğu bir dönemdeyiz. Büyük markaların bugüne kadar büyüme için kullandıkları ve kaldıraç etkisi yaratan birleşme ve satın almaların artık eskisi kadar etkili olmadığını görmekteyiz. Bu stratejiler, sürdürülebilir ve uzun vadeli büyüme için tek başına yeterli değil.

Stratejik değer yaratımı artık geçmiş ölçek avantajlarından ziyade, yapay zekâ ile güçlenen tüketici odaklı inovasyon kabiliyeti ve markaların akıllı platformlarda görünürlüklerini yönetme becerisine dayanıyor.

Yapay zekâ destekli hız ile derin tüketici anlayışını, akıllı sistem yetkinliğini ve sürekli ölçümlemeyi bir araya getiren kuruluşlar başarıya ulaşmakta avantaj sağlayacaktır.”

Yapay Zekâ Sektörde Tüm Firmalara Farklı Fırsatlar Sunuyor…

Yapay zekâ; konsept testinden formül optimizasyonuna, yaratıcı içerik üretiminden senaryo modellemeye kadar geçmişte yüksek yatırım gerektiren yetkinlikleri erişilebilir hale getiriyor. Yükselişteki markalar, bu araçları kullanarak hızlı hareket etme, dijital liderlik ve güncel tüketici trendlerine odaklanma gibi güçlü yönlerini daha da pekiştiriyor.

NielsenIQ verileri; özellikle evcil hayvan bakımı, kişisel bakım, sağlık ve iyi yaşam gibi, yapay zekâ destekli inovasyon ve keşfin hız kazandığı kategorilerde yeni markaların öne çıktığını gösteriyor. Aynı zamanda tüketici davranışlarında da hızlı bir değişim yaşanıyor.

NielsenIQ Türkiye Genel Müdürü ve Doğu Avrupa, Orta Doğu, Afrika & Hindistan E-Ticaret Bölge Başkan Yardımcısı Didem Şekerel Erdoğan NielsenIQ’nun araştırmasına göre aşağıda öne çıkan bulguları paylaştı:

• Tüketicilerin %74’ü alışveriş yolculuğunda yapay zekâdan yararlanıyor,
• %54’ü araştırma süreçlerinde yapay zekâ kullanıyor ve
• %20’si doğrudan alışveriş için yapay zekâdan faydalanıyor.

Yapay zekâ araçlarının araştırma ve satın alma kararlarında artan rolüyle birlikte, keşfedilebilirlik en az dağıtım kadar kritik hale geliyor.

Agentic Commerce, Ürün Keşfini Yeniden Şekillendiriyor…

Yapılan çalışmalar, “agentic commerce” olarak tanımlanan yeni bir döneme de dikkat çekiyor. Bu modelde; perakende platformları ve büyük dil modeli (LLM) tabanlı ortamlar, seçenekleri filtreleyen, öneriler sunan ve satın alma kararlarını etkileyen yapay zekâ sistemleriyle çalışıyor. Yapay zekâ asistanları; perakendeci web siteleri, arama motorları ve alışveriş platformlarına giderek daha fazla entegre olurken, ürünlerin sıralamasını ve öne çıkarılmasını da etkiliyor. Bu yeni düzende, görünürlüğü belirleyen temel unsurlar arasında yapılandırılmış ürün verileri, bağlamsal uyum, kullanıcı yorumları ve güven sinyalleri yer alıyor.

Kearney Ortağı Katherine Black’a göre yapay zekâ sistemlerinin önceliği “netlik” ve “içeriklerin alakalı olmasına” yöneliktir. Black, “Yapılandırılmış veriler, net ihtiyaç tanımları ve güvenilir sinyallerden faydalanarak ürünlerini yapay zekâya ‘okunabilir’ hale getiren markalar, bu yeni ekosistemde daha görünür hale geliyor.” diye ifade etti.

Yapay Zekâ Hızlı Tüketim Ürünleri Ekosisteminde Çıtayı Yükseltiyor

Yapay zekâ destekli inovasyon ile yapay zekâ etkileşimli keşfin kesişimi, hızlı tüketim ürünleri ekosisteminde çıtayı yükseltiyor. Büyük ve köklü markalar, ivmelerini korumak için inovasyon süreçlerini yeniden yapılandırıyor. Gelişmekte olan markalar, deneme ve öğrenme süreçlerini hızlandırmak için yapay zekâdan faydalanıyor. Perakendeciler, yapay zekâ entegrasyonları sonucunda gerçekleşen trafik, ürün çeşitliliği ve gelir modelleri değişimlerine uyum sağlamalılar.

Didem Şekerel Erdoğan, yapılan çalışmalara göre, yapay zekâ çağında sürdürülebilir büyüme için öne çıkan başlıkları şu şekilde özetledi:

• İnovasyonu, doğrulanmış ancak karşılanmamış tüketici ihtiyaçlarına dayandırmak,
• Ürün içeriklerini yapay zekâ destekli keşif için optimize etmek,
• Yapay zekâyı fikir geliştirme, test ve pazara sunum süreçlerine entegre etmek,
• Lansman sonrası erken sinyalleri yakından izleyerek hızlı aksiyon almak.

90’dan fazla ülkede faaliyet gösteren ve yaklaşık 7,2 trilyon dolarlık küresel tüketici harcamasını kapsayan NielsenIQ; yapılandırılmış perakende verileri, davranışsal içgörüler ve gelişmiş analitik çözümlerle, markaların yapay zekâ odaklı dönüşümünü gerçek tüketici talebiyle buluşturmasına destek oluyor.

The post TÜKETİCİLERİN %74’Ü ALIŞVERİŞ YOLCULUĞUNDA YAPAY ZEKÂDAN YARARLANIYOR! first appeared on Ekonomi Ajandası.

Tüketici zekâsı alanında global lider NielsenIQ, “Büyümenin Yeni Sınırları” başlıklı araştırmasını yayınladı. Kearney iş birliğiyle hazırlanan çalışma, yapay zekânın hızlı tüketim ürünleri sektöründe markaların inovasyon ve faaliyet stratejilerini köklü şekilde dönüştürdüğünü ortaya koyuyor. Bu dönüşüm; inovasyon, ürün keşfi ve tüketicinin satın alma yolculuğu üzerinde derin etkiler yaratıyor.

NIQ İletişimden Sorumlu Üst Düzey Yöneticisi ve Global Pazarlama Lideri Marta Cyhan-Bowles, konuyla ilgili değerlendirmesinde şunları söylüyor: “Hızlı tüketim ürünleri sektöründe daha fazla veri, daha yüksek doğruluk, daha hızlı etkinin gündemde olduğu bir dönemdeyiz. Büyük markaların bugüne kadar büyüme için kullandıkları ve kaldıraç etkisi yaratan birleşme ve satın almaların artık eskisi kadar etkili olmadığını görmekteyiz. Bu stratejiler, sürdürülebilir ve uzun vadeli büyüme için tek başına yeterli değil.

Stratejik değer yaratımı artık geçmiş ölçek avantajlarından ziyade, yapay zekâ ile güçlenen tüketici odaklı inovasyon kabiliyeti ve markaların akıllı platformlarda görünürlüklerini yönetme becerisine dayanıyor.

Yapay zekâ destekli hız ile derin tüketici anlayışını, akıllı sistem yetkinliğini ve sürekli ölçümlemeyi bir araya getiren kuruluşlar başarıya ulaşmakta avantaj sağlayacaktır.”

Yapay Zekâ Sektörde Tüm Firmalara Farklı Fırsatlar Sunuyor…

Yapay zekâ; konsept testinden formül optimizasyonuna, yaratıcı içerik üretiminden senaryo modellemeye kadar geçmişte yüksek yatırım gerektiren yetkinlikleri erişilebilir hale getiriyor. Yükselişteki markalar, bu araçları kullanarak hızlı hareket etme, dijital liderlik ve güncel tüketici trendlerine odaklanma gibi güçlü yönlerini daha da pekiştiriyor.

NielsenIQ verileri; özellikle evcil hayvan bakımı, kişisel bakım, sağlık ve iyi yaşam gibi, yapay zekâ destekli inovasyon ve keşfin hız kazandığı kategorilerde yeni markaların öne çıktığını gösteriyor. Aynı zamanda tüketici davranışlarında da hızlı bir değişim yaşanıyor.

NielsenIQ Türkiye Genel Müdürü ve Doğu Avrupa, Orta Doğu, Afrika & Hindistan E-Ticaret Bölge Başkan Yardımcısı Didem Şekerel Erdoğan NielsenIQ’nun araştırmasına göre aşağıda öne çıkan bulguları paylaştı:

• Tüketicilerin %74’ü alışveriş yolculuğunda yapay zekâdan yararlanıyor,
• %54’ü araştırma süreçlerinde yapay zekâ kullanıyor ve
• %20’si doğrudan alışveriş için yapay zekâdan faydalanıyor.

Yapay zekâ araçlarının araştırma ve satın alma kararlarında artan rolüyle birlikte, keşfedilebilirlik en az dağıtım kadar kritik hale geliyor.

Agentic Commerce, Ürün Keşfini Yeniden Şekillendiriyor…

Yapılan çalışmalar, “agentic commerce” olarak tanımlanan yeni bir döneme de dikkat çekiyor. Bu modelde; perakende platformları ve büyük dil modeli (LLM) tabanlı ortamlar, seçenekleri filtreleyen, öneriler sunan ve satın alma kararlarını etkileyen yapay zekâ sistemleriyle çalışıyor. Yapay zekâ asistanları; perakendeci web siteleri, arama motorları ve alışveriş platformlarına giderek daha fazla entegre olurken, ürünlerin sıralamasını ve öne çıkarılmasını da etkiliyor. Bu yeni düzende, görünürlüğü belirleyen temel unsurlar arasında yapılandırılmış ürün verileri, bağlamsal uyum, kullanıcı yorumları ve güven sinyalleri yer alıyor.

Kearney Ortağı Katherine Black’a göre yapay zekâ sistemlerinin önceliği “netlik” ve “içeriklerin alakalı olmasına” yöneliktir. Black, “Yapılandırılmış veriler, net ihtiyaç tanımları ve güvenilir sinyallerden faydalanarak ürünlerini yapay zekâya ‘okunabilir’ hale getiren markalar, bu yeni ekosistemde daha görünür hale geliyor.” diye ifade etti.

Yapay Zekâ Hızlı Tüketim Ürünleri Ekosisteminde Çıtayı Yükseltiyor

Yapay zekâ destekli inovasyon ile yapay zekâ etkileşimli keşfin kesişimi, hızlı tüketim ürünleri ekosisteminde çıtayı yükseltiyor. Büyük ve köklü markalar, ivmelerini korumak için inovasyon süreçlerini yeniden yapılandırıyor. Gelişmekte olan markalar, deneme ve öğrenme süreçlerini hızlandırmak için yapay zekâdan faydalanıyor. Perakendeciler, yapay zekâ entegrasyonları sonucunda gerçekleşen trafik, ürün çeşitliliği ve gelir modelleri değişimlerine uyum sağlamalılar.

Didem Şekerel Erdoğan, yapılan çalışmalara göre, yapay zekâ çağında sürdürülebilir büyüme için öne çıkan başlıkları şu şekilde özetledi:

• İnovasyonu, doğrulanmış ancak karşılanmamış tüketici ihtiyaçlarına dayandırmak,
• Ürün içeriklerini yapay zekâ destekli keşif için optimize etmek,
• Yapay zekâyı fikir geliştirme, test ve pazara sunum süreçlerine entegre etmek,
• Lansman sonrası erken sinyalleri yakından izleyerek hızlı aksiyon almak.

90’dan fazla ülkede faaliyet gösteren ve yaklaşık 7,2 trilyon dolarlık küresel tüketici harcamasını kapsayan NielsenIQ; yapılandırılmış perakende verileri, davranışsal iç görüler ve gelişmiş analitik çözümlerle, markaların yapay zekâ odaklı dönüşümünü gerçek tüketici talebiyle buluşturmasına destek oluyor.

The post TÜKETİCİLERİN %74’Ü ALIŞVERİŞ YOLCULUĞUNDA YAPAY ZEKÂDAN YARARLANIYOR! first appeared on Ekonomi Ajandası.

Bugün yapay zeka, yalnızca teknolojide değil; sermaye akışlarını, ofis piyasasını, yatırım kararları ve iş gücü dinamiklerini doğrudan etkileyen bir güç haline geldi.

Kısa bir süre önce Cushman & Wakefield tarafından yayımlanan ‘AI Impact Barometer ‘araştırması, yapay zekanın artık geleceğe dair bir öngörü değil, makroekonomik ve mekansal dönüşümü yapısal olarak şekillendiren bir araç olduğunu açıkça ortaya koyuyor.

Cushman & Wakefield baş ekonomisti Kevin Thorpe’un “AI artık geleceğe dair bir kavram değil, ekonomide yapısal bir güç” söylemi aslında yapay zekanın bir teknoloji trendi değil, yeni bir ekonomik mimari olduğunu ifade ediyor.

San Francisco’da Boş Kalan Ofisler, AI Şirketleriyle Yeniden Doluyor

Dönüşümün en çarpıcı örneklerinden biri olarak ABD’nin en rekabetçi ofis piyasalarından biri olan San Francisco’yu göstermek mümkün. Birkaç yıl önce pandemi ve uzaktan çalışma sonrasında boşalan ofis binaları, bugün AI şirketleri tarafından hızla dolduruluyor.

Yapay zeka ekosisteminin büyümesi, San Francisco’nun ofis piyasasında dikkate değer bir canlanma yarattı. Peki neler oldu?

• 2025 yılında AI şirketleri şehirde yaklaşık 250 bin m² alan kiralayarak toplam dolulukta büyük bir sıçrama yarattı. Bu alan bugün toplam ofis doluluğunun yaklaşık %12’sine karşılık geliyor.
• SoMa bölgesindeki eski bir depo binası, üç yeni AI kiracısı sayesinde %98 doluluk seviyesine ulaştı ki bu birkaç yıl önce neredeyse imkansız görünürdü.
• Anthropic, Downtown’da 300 Howard Street’te bir binanın tamamını kiralayarak on binlerce m²’lik arzı tek başına ortadan kaldırdı.
• OpenAI ise Mission Bay’de neredeyse 100 bin m² alana yerleşmiş durumda ve taleplerini artırarak büyümeye devam ediyor.

Bu veriler, geçmişin boşaltılan ofislerinin bugün AI şirketlerinin büyüme ihtiyaçlarını karşılamak için birbirleriyle yarıştığı alanlara dönüşmüş durumda olduğunu gösteriyor. Bir diğer deyişle yapay zeka yazılım geliştirmenin ötesinde şehirleri ekonomik olarak tekrar inşa ediyor.

Yapay Zeka Ekonomiyi Yeniden Nasıl Şekillendiriyor?  

Yapay zekanın sadece bir teknoloji eğilimi değil aynı zamanda gayrimenkul piyasalarını dönüştüren çok katmanlı bir ivme olduğunu gösteren AI Impact Barometer sonuçlarını birlikte inceleyelim:

• Veri merkezlerinde rekor düşük boşluk oranları, AI işlem gücü talebinin ne kadar hızla arttığını yansıtıyor.
• Lojistikte, otomasyon uyumlu modern depolar daha güçlü talep görürken, elektrik altyapısı yüksek tesislerde kiralama oranları artıyor.
• Ofis piyasasında, nitelikli ve merkezi konumdaki binalarda kiralama artarken, düşük kalite stoklarda boşluklar büyüyor.

Bu göstergeler, yapay zekanın hem talep dinamiklerini değiştirdiğini hem de gayrimenkul stratejilerini doğrudan etkilediğini kanıtlıyor.

Dünyanın Teknoloji Liderleri Ne Diyor?

Çoğu kişi yapay zekanın “işleri yok edeceği” endişesini taşısa da sektörü yönlendiren liderler aksini söylüyor: AI, insanı ortadan kaldırmıyor; insanı güçlendiriyor.

Sundar Pichai: Google & Alphabet CEO

“AI, insanlığın üzerinde çalıştığı en derin teknolojilerden biri… İnsan yeteneklerini artıracak.”

Ginni Rometty:Eski IBM CEO

“AI insanları değil, AI kullananlar kullanmayanları değiştirecek.”

Fei-Fei Li:Stanford HAI Eş Direktörü

“AI, tekrarlayan işleri devralacak; insanların yaratıcılık ve problem çözmeye odaklanmasını sağlayacak.”

Garry Kasparov

“AI ve insan iş birliği, tek başına hiçbirimizin yapamayacağı şeyleri mümkün kılacak.”

Bu açıklamalar, AI’ın istihdamı yok etmekten çok, yeni yetenek alanları açan, üretkenliği artıran ve daha nitelikli işlere geçişi hızlandıran bir evrim olduğunu net şekilde gösteriyor.

Neden “Yıkım” Değil “Evrim”?

AI’ın yarattığı dönüşüm üç maddede özetlenebilir:

1. Boş Ofislerden Yükselen Ekonomiye

San Francisco örneğinde kiralama hacminin %100’ün üzerinde artması, yapay zekanın geçici değil kalıcı bir talep yarattığını gösteriyor. Şehir yeniden küresel teknoloji sermayesinin merkezlerinden biri haline geliyor.

2. Şirketler İnsan Kaynağını Artırıyor

IBM, AI çağında ABD’de giriş seviyesinde işe alımı üç katına çıkaracağını açıkladı. Özetle yapay zeka iş gücünü ikame etmiyor, büyütüyor.

3. AI, İş Gücünü Daha Verimli ve Üretken Hale Getiriyor

Stanford Üniversitesi tarafından yayımlanan AI Index raporuna göre, AI kullanımı şirketlerde hem kaliteyi hem de üretkenliği artırıyor; maliyet düşürürken gelir büyümesine katkı sağlıyor

Yapay Zeka Yeni Ekonominin Ana Yakıtı

Tüm veriler ve piyasa dinamikleri bize yapay zekanın bir yıkım değil; yeni bir ekonomik mimarinin başlangıcı olduğunu düşündürüyor. AI yeni ofis talebi yaratıyor, yeni yetenek alanları açıyor, iş gücünü güçlendirirken ekonominin ve şehirlerin yeniden şekillenmesini sağlıyor.

Bu dönüşümün kazananları ise değişime direnenler değil, AI’ı stratejik bir araç olarak konumlandıranlar olacak.

The post YAPAY ZEKA EKONOMİYİ VE GAYRİMENKULÜ YENİDEN ŞEKİLLENDİRİYOR first appeared on Ekonomi Ajandası.

KPMG’nin dünyanın en büyük şirketlerinde görev yapan 1.350 CEO’ya stratejileri, trendlere yaklaşımları ve gelecek planlarına dair sorular yönelttiği “Küresel CEO Araştırması”nın 2025 yılı sonuçları açıklandı. Araştırmaya göre küresel ekonomiye duyulan güven pandemi dönemindeki seviyelere inse de CEO’ların yüzde 79’u kendi şirketlerinin geleceğine dair iyimserliğini koruyor. Liderler, büyümeyi sürdürmenin ve hızlandırmanın yolu olarak yapay zekâ yatırımlarıyla (yüzde 71) yüksek potansiyele sahip yeteneklerin elde tutulması ve yeniden eğitilmesini (yüzde 71) görüyor. CEO’ların büyük bölümü (yüzde 72), süregelen ve birbiriyle bağlantılı zorluklara yanıt verebilmek için büyüme stratejilerini şimdiden belirlemiş durumda. Çoğu lider önümüzdeki üç yıl içinde hem gelirlerin hem de istihdamın artmasını bekliyor. Ayrıca yapay zekâ yatırımlarından geri dönüş beklentileri de güçlendirmiş durumda ki artık çoğu lider, sonuçların bir ila üç yıl içinde alınacağını düşünüyor. Bu da 2024’teki üç ila beş yıllık öngörülere kıyasla çok daha kısa bir süre anlamına geliyor.

“CEO’lar cesur yatırımlar yaparak belirsizlikleri fırsata çeviriyorlar”
Araştırma sonuçlarını değerlendiren KPMG Türkiye Başkanı Murat Alsan şunları söyledi: “Aştırmamız gösteriyor ki, CEO’lar değişimin yarattığı belirsizlikleri fırsata çeviriyor; bunu da teknolojiye, inovasyona ve yeteneklere cesur yatırımlar yaparak başarıyorlar. İnovasyon yapma ile görev sorumluluğu arasında hassas bir denge kurulması bu süreçte önem taşıyor.  Nitekim CEO’ların yapay zekâ konusundaki yanıtları da bunu doğruluyor. Liderler; etik, yasal düzenlemeler, yetenek geliştirme ve yetenek bulma konularındaki endişeleri dikkate alırken aynı zamanda inovasyonu kucaklamanın önemini de kabul ediyor. Sonuç olarak, piyasa dalgalanmalarını fırsata çevirebilen ve yatırımlarını doğru stratejik alanlara odaklayabilen liderler, yeni fırsatları yakalayıp sürdürülebilir ve uzun vadeli büyüme yakalama konusunda güçlü konumda yer alıyorlar.” dedi.

Yapay zekâ artık liderler için temel beceriler arasında yer alıyor
KPMG’nin 2025 yılı Küresel CEO Araştırması’nda birçok önemli sonuç ortaya çıktı. Araştırmaya göre CEO’lar, görevlerinin giderek daha karmaşık ve zorlayıcı hale geldiğini kabul ediyor. Yüzde 59’u, son beş yılda beklentilerin ve işlerinin doğasının önemli ölçüde değiştiğini düşünüyor. Yaklaşık dörtte biri (yüzde 23) ise yapay zekâ ve dijital okuryazarlığı liderler için artık temel beceriler arasında görüyor. Ayrıca liderlerin yüzde 80’i, şirketlerinin uzun vadeli başarısını güven altına alma konusunda üzerlerinde artan bir baskı hissettiklerini belirtiyor.

CEO’lar yapay zekâyı öncelikli yatırım alanı olarak görüyor
Değişen ekonomik koşullarda yönlerini bulmaya çalışan liderler, yapay zekâ ve teknolojik yeniliklere yatırımlarını artırıyor. CEO’ların yüzde 71’i, yapay zekâyı öncelikli yatırım alanı olarak görüyor ki bu oran geçen yıl yüzde 64’tü. Ayrıca liderlerin yüzde 69’u, bütçelerinin yüzde 10 ila 20’sini yapay zekâ harcamalarına ayırıyor. “Yatırımdan değer elde etme süresi” konusunda da iyimserlik artmış durumda. CEO’ların yüzde 67’si, yatırımlarının karşılığını bir ila üç yıl içinde almayı bekliyor. Bu da önemli bir değişime işaret ediyor; çünkü geçen yıl çoğunluk (yüzde 63), yatırımların geri dönüşünü üç ila beş yıl içinde gerçekleşmesini bekliyordu.

CEO’lar yapay zekâ alanındaki yetenek rekabetine odaklanıyor
CEO’lar, yapay zekâdan verimlilik elde etmenin merkezinde insan faktörünün yer aldığının farkında ve yeni teknolojileri insan odaklı biçimde hayata geçirmeye önem veriyorlar. Liderler, iş gücünü hızla yeniden şekillendiriyor; çalışanları yeniden eğitiyor, yeni yetenekler işe alıyor ve rolleri yapay zekâyı entegre edecek şekilde yeniden tasarlıyor. CEO’ların büyük çoğunluğu (yüzde 77), çalışanların yapay zekâya uyum becerisi ve yetkinlik gelişiminin önümüzdeki üç yıl içinde şirketlerinin başarısını doğrudan etkileyeceğini düşünüyor. Ancak yapay zekâ alanında yetenek havuzunun sınırlı olması ciddi bir rekabet konusu hâline gelmiş durumda. Liderlerin yüzde 70’i, bu alandaki yetenek rekabetinin kurumlarının başarısını kısıtlayabileceğini kabul ediyor.

CEO’ların iklim hedeflerine ulaşabileceklerine dair güvenleri artıyor
KPMG’nin araştırması, çoğu şirket liderinin sürdürülebilirlik hedeflerine bağlılığını koruduğunu ve bu hedeflere ulaşma konusunda giderek daha fazla güven duyduğunu ortaya koyuyor. Özellikle CEO’ların yüzde 61’i, 2030 yılı için net sıfır hedeflerine ulaşma yolunda ilerlediklerini söylüyor; bu oran geçen yıl yüzde 51’di. Bu artışın, şirketlerin iklim hedeflerini gözden geçirip daha gerçekçi ve temel iş stratejileriyle uyumlu hale getirmesinden kaynaklandığı düşünülüyor.

The post CEO’LARIN YÜZDE 71’İ YAPAY ZEKÂYI ÖNCELİKLİ YATIRIM ALANI OLARAK GÖRÜYOR first appeared on Ekonomi Ajandası.

Sadece büyük şirketlerin değil, küçük ve orta ölçekli işletmelerin de rekabet avantajı elde edebileceği güçlü bir araç haline gelen yapay zekâ, özellikle hızla değişen iş dünyasında KOBİ’lerin ayakta kalabilmesi ve büyüyebilmesi için yapay zekâ teknolojilerini kullanması büyük önem taşıyor. Dijital dünyada güçlü bir varlık oluşturmak isteyen KOBİ’lerin yapay zekâ teknolojilerinden kullanması artık bir zorunluluk haline geldiğini söyleyen Dijital Pazarlama Okulu Kurucusu Yasin Kaplan, KOBİ’lerin yapay zekaya nereden başlamalı ve nasıl bir yol izlemesi gerektiğini anlattı. Öncelikle işe dijital varlıkların takip edilmesi ve yönetilmesi ile başlanmasının gerektiğini söyleyen Kaplan, yapay zekâ destekli pazarlama çalışmalarının hem zaman hem de maliyet tasarrufu sağladığına dikkat çekti.

İş süreçlerini optimize etmenin yanı sıra pazarlama stratejilerini daha etkili ve verimli hale getiren yapay zekâ, rekabetin her geçen gün arttığı pazarlarda KOBİ’lerin müşteri kitlesiyle daha güçlü ve kişiye özel etkileşimler kurmasına olanak tanıyor.

Yapay zekanın KOBİ’lerin pazarlama stratejilerini daha verimli ve etkili hale getirdiğini söyleyen Dijital Pazarlama Okulu Kurucusu Yasin Kaplan, KOBİ’lerin yapay zekayı kullanmaya nereden ve nasıl kullanması gerektiğini şu şekilde anlattı:

Dijital Varlıklarınız İçin En Az Bir Kişiyi Görevlendirin

KOBİ’lerin dijital varlıklarının yönetimi konusunda yapay zekadan etkin şekilde yararlanabilmesi için, ekiplerinde teknolojiye ilgili, araştırmacı ve yetenekli bir uzmana yer vermeleri kritik önem taşıyor. Patron ya da yönetici olarak bu alanda bireysel ilerleme kaydetmek zor olabilir; çünkü asıl uzmanlık alanınıza odaklanmanız gerekir. Bu nedenle, yapay zekâ teknolojilerini takip eden, güncel gelişmeleri ve uygulamaları keşfeden bir profesyonelin bulunması büyük bir avantaj sağlar. Bu kişi, sosyal medya hesapları, web sitesi, mobil uygulamalar gibi tüm dijital varlıklar için yapay zekâ destekli içerik üretimi süreçlerini başlatmalı ve yönetmelidir.

İçerik Üretiminizi Hızlandırın

Yapay zekâ araçları sayesinde içerik üretim süreçlerinizi hem hızlandırabilir hem de otomatik hale getirebilirsiniz. Örneğin, çiçekçilik sektöründe faaliyet gösteriyorsanız ve çiçeklerin sağlık açısından faydalarını anlatan içerikler üretmek istiyorsanız, bu süreci yapay zekaya bırakabilirsiniz. Yapay zekâ; sektörünüzle ilgili içerikler yazar, bu içerikleri blog sitelerinde otomatik olarak yayınlar ve hem arama motorlarında hem de sosyal medyada yayılmasını sağlar. Böylece normalde 5-6 kişilik bir ekibin gerçekleştirdiği çalışmaları çok daha kısa sürede tamamlayabilirsiniz. Benzer şekilde, eğer nano teknolojiyle üretilmiş özel bir kumaşınız varsa ve bu kumaşın ismini duyurmak istiyorsanız, yine yapay zekadan yararlanabilirsiniz. Marka ismi vermeden, bilgilendirici ve doğal içeriklerle kullanıcıya önce organik bir şekilde ulaşabilir, ardından markanızı bu içeriklere entegre ederek farkındalığı artırabilirsiniz.

Etkili Görseller ve Videolar İçin Destek Alın

Markanızın algısını güçlendirmek için, görsel içerik üretimi yapan ve yapay zeka araçlarını kullanan uzmanlardan destek alabilirsiniz. Görsel yapay zeka teknolojileriyle markanızın logosu, maskotu, vermek istediğiniz mesaj ve duruşunuzu yansıtan ilgi çekici tasarımlar  oluşturabilirsiniz. Bu sayede, markanızın zihinsel algısını hedef kitlenizin hafızasında daha güçlü bir şekilde konumlandırabilirsiniz. Ayrıca özel günlere yönelik yaratıcı içerikler üretmek için de yapay zekadan yararlanabilirsiniz. Örneğin, Anneler Günü gibi özel günler için birçok marka tarafından çalışma yapılsa da sizin oluşturacağınız yapay zekâ destekli özgün çalışmalar fark yaratacak ve daha fazla dikkat çekecektir. Bu yüzden önümüzdeki dönemde özel günleri baz alarak, yapay zekâ kullanımıyla yaratıcı içerikler geliştirebilirsiniz.

Reklamları Optimize Ederken Mutlaka Kullanın

Yapay zekâ destekli reklam yönetimi sayesinde, reklamlarınızı çok daha optimize edilmiş şekilde yayınlayabilir, maliyetlerinizi düşürürken performansınızı önemli ölçüde artırabilirsiniz. Yapay zekâ, hedef kitle analizinden içerik optimizasyonuna, doğru zamanlama ve bütçe yönetiminden dönüşüm oranlarının artırılmasına kadar pek çok aşamada devreye girer. Özellikle büyük veri analizi ve makine öğrenimi teknikleri sayesinde, reklamlarınızın en doğru kişilere, en uygun zamanda ve en etkili içerikle ulaşmasını sağlayabilirsiniz.

Hedef Kitleniz İle İletişiminizi Güçlendirin

Web sitenize gelen kullanıcılara otomatik e-posta göndererek hedef kitleniz ile etkili bir iletişim kurun. Bu süreci otomatize ederek, birden fazla pazarlama uzmanı çalıştırmak yerine yapay zekânın gücünden yararlanabilirsiniz. Pazarlama otomasyonu sayesinde; e-posta, SMS ve WhatsApp gibi iletişim kanallarını kullanarak hedef kitleniz ile doğrudan temas kurabilir, ilişkilerinizi güçlendirebilirsiniz.

Yapay Zekâ Araçlarıyla Globale Açılın

Web sitenizin farklı dillerde yayınlayın. Hazırladığınız içeriklerin, görsellerin ve videoların farklı dillerde seslendirmesini sağlayarak o ülkenin adeta bir seslendirmecesi gibi sese dayalı pazarlama yapın. Böylece o ülkedeki varlığınızı doyurmuş olacaksınız. Yani belli pazarlar seçip yurtdışı bazında ihracata adım atmak, ihracatımızı geliştirmek ve büyütmek için yapay zekâ araçlarından faydalanın.

Rekabette Güçlü Kalın 

Rekabette güçlü kalmak için yapay zekâ araçlarıyla rakiplerinizin hangi pazarda neler yaptığını, hangi içerikleri ürettiklerini, hangi araçları kullandıklarını, anahtar kelimeler ve sosyal medya alanındaki popülaritelerini inceleyin. Rakiplerinizle kıyaslayarak artılarını ve eksilerini belirleyin. Bu analiz sayesinde, rakiplerinizden öne çıkmaya ve fark yaratmaya çalışın. Yapay zekâ araçlarını kullanarak varlığınızı büyütüp yeni pazarlara açılmak, geniş yelpazede bir büyüme stratejisinin parçası olduğu için oldukça önemlidir.

The post KOBİ’LERİ BAŞARIYA GÖTÜREN YAPAY ZEKÂ TAKTİKLERİ first appeared on Ekonomi Ajandası.

İstanbul’un en merkezi noktalarından biri olan Göztepe’de, Türkiye’nin teknoloji ve dijitalleşme yolculuğunda yeni bir dönemi başlatacak Medeniyet Teknopark, hızla yükseliyor. İstanbul Medeniyet Üniversitesi öncülüğünde hayata geçirilen bu prestijli proje, yalnızca bir teknopark değil, aynı zamanda inovasyonun ve işbirliğinin kalbinin atacağı bir teknoloji üssü olma iddiasında.

Teknoloji ve girişimcilik ekosistemi için yeni bir merkez

Finansal teknolojiler, yapay zeka, siber güvenlik, büyük veri ve oyun sektörünü kapsayan geniş bir yelpazede hizmet verecek Medeniyet Teknopark; girişimciler, yatırımcılar ve teknoloji profesyonelleri için cazip bir merkez olacak. Burada kurulacak altyapı ve hizmetler, girişimlerin sadece Türkiye pazarında değil, küresel ölçekte de söz sahibi olmasına katkı sağlayacak.

Medeniyet Teknopark; inovatif fikirlerin ürüne dönüşmesini kolaylaştıracak prototipleme atölyeleri, ortak çalışma alanları, ileri düzey ofisler ve 7/24 erişime açık sosyal donatılarıyla, kullanıcılarına bütüncül bir deneyim sunacak. Kapalı spor salonlarından restoranlara, etkinlik merkezlerinden uyku odalarına kadar geniş bir yaşam alanı sunan yapısıyla, klasik teknopark anlayışının çok ötesinde bir vizyonla şekilleniyor.

Lokasyonuyla stratejik avantaj sunuyor

Avrasya Tüneli girişinde, metrobüs ve metro hatlarının kesişim noktasında yer alan Medeniyet Teknopark; İstanbul’un her noktasından kolay erişim imkânı sunuyor. Bu stratejik konum, yalnızca yerli girişimciler için değil, uluslararası yatırımcılar ve teknoloji uzmanları için de büyük bir çekim merkezi oluşturuyor.

Veri merkezi ve yüksek teknoloji altyapısı ile fark yaratacak

Teknopark bünyesinde yer alacak gelişmiş veri merkezi (data center) ile dijital hizmet sağlayıcılar için yüksek güvenlikli ve kesintisiz altyapı çözümleri sunulacak. Bu merkez; özellikle yapay zeka, büyük veri ve bulut tabanlı teknolojilerle çalışan firmalar için güçlü bir zemin oluşturacak.

Ali Ramazan Tak: “Bu teknopark, geleceği şekillendirecek”

İstanbul Medeniyet Üniversitesi Genel Sekreteri ve Medeniyet Teknopark Genel Müdürü Ali Ramazan Tak, projeye ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi:

“Medeniyet Teknopark, sadece İstanbul’un değil, ülkemizin teknoloji ve girişimcilik alanında geleceğine yön verecek önemli bir projedir. Bu projeyi hayata geçirirken, girişimcilerin fikirlerini gerçeğe dönüştürebilecekleri, yenilikçi ve sürdürülebilir bir ekosistem oluşturmayı hedefledik. Gelişen teknolojilerle birlikte, özellikle yapay zeka, büyük veri ve siber güvenlik gibi kritik alanlarda bu merkez, global arenada önemli bir oyuncu olma yolunda hızla ilerleyecektir.”

Tak, teknoparkın şehir içi ulaşım avantajlarıyla, hem yerli hem de yabancı girişimciler için cazip bir merkez olacağını vurgularken, girişimcilere her aşamada destek vereceklerini de sözlerine ekledi.

“Medeniyet Teknopark yalnızca bir bina değil; teknoloji, girişimcilik ve dijital dönüşüm alanlarında Türkiye’nin uluslararası rekabetçiliğini artıracak vizyoner bir projedir. İstanbul’un kalbinde, Göztepe’de yükselecek bu teknoloji merkezi, Türkiye’nin dijital geleceğinin mihenk taşlarından biri olmaya aday.”

The post GİRİŞİMCİLİK VE İNOVASYONUN YENİ ADRESİ İSTANBUL’UN MERKEZİNDE YÜKSELİYOR first appeared on Ekonomi Ajandası.

Algoritmaların gizli ayrımcılığına karşı platform ekonomisi çözüm sunabilir mi?

Yapay zekâ, toplumda var olan önyargıları da öğreniyor. Facebook ve Google gibi yapay zekâ destekli platformlar bu önyargılarla çalışma hayatını etkiliyor. Altınbaş Üniversitesinde düzenlenen seminerde algoritmaların iş dünyasındaki olumlu ve olumsuz etkilerini ele alındı. İşletme Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Zeynep Özsoy’un ev sahipliğinde gerçekleşen “How does algorithmic organizing redefine work, diversity and its value?” (0Algoritmik Organizasyon Çalışmayı, Çeşitliliği ve Değerini Nasıl Yeniden Tanımlar?) konulu seminerin konuğu, Hasselt Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi’nde Organizasyon Çalışmaları alanında önemli eserleri olan Profesör Patrizia Zanoni idi. Zanoni, özellikle organizasyonlarda farklılık- çeşitlilik yönetimi üzerine yaptığı çalışmaları ile tanınıyor. Prof. Zanoni, iş dünyasında toplumsal cinsiyet, etnik köken ve diğer kimlik farklılıklarının nasıl sistematik olarak yeniden üretildiği konularında araştırmalar yapıyor.

“İş dünyasında farklılıklar, bireyler arası ayrımcılıkla sınırlı değil”
Patrizia Zanoni, yaptığı sunumda iş dünyasında farklılıkların yalnızca bireyler arası ayrımcılıkla sınırlı olmadığını, aksine organizasyonel sistemlerin farklılıkları yapılandırdığını belirtti. Zanoni, “Farklılıklar, yalnızca bireylerin kimliklerinden kaynaklanan bir mesele değil. Çeşitlilik, kapitalist organizasyonlarda görevlerin, yetkinliklerin ve ücretlerin nasıl tanımlandığına dair derin bir sistematik yapıdan besleniyor” dedi.

“Yapay zekâ algoritmaları önyargıları yeniden üretiyor”

Zanoni ayrıca, dijital teknolojilerin ve yapay zekâ algoritmalarının iş dünyasında farklılıkların organize edilme biçimlerini nasıl değiştirdiğini anlattı. Facebook ve Google gibi büyük teknoloji şirketlerinin algoritmalarının geçmişte var olan eşitsizlikleri nasıl yeniden ürettiğine dair örnekler verdi. Algoritmaların çalışma hayatındaki rolü üzerine çarpıcı analizler yapan Zanoni, bu yapay zekâ destekli yapıların yalnızca teknolojik bir araç değil, aynı zamanda önyargıların yeniden üretiminde kritik bir aktör olduğunu belirtti.

Zanoni, araştırmalarında insanların dijital platformlarda kimlik farlılıklarıyla ilgili faktörler nedeniyle iş fırsatlarını kaçırdıklarını tespit ettiklerini açıkladı. Facebook ve Google algoritmalarının kadınların belirli iş ilanlarını görmesini engellediğini, yüksek ücretlere sahip pozisyonlar hakkındaki iş ilanlarının genellikle erkeklere, daha az ilgi çekici işlerin ise kadınlara sunulduğundan bahsetti. Bu tür örneklerin, algoritmaların tarafsız olmaktan uzak olduğunu ve insan yapımı önyargılarla şekillendiğini vurgulayan Zanoni, “Algoritmalar, geçmiş verilerden öğrenir ve bu veriler eşitsizlik içeriyorsa, algoritmalar da bu eşitsizlikleri devam ettirir,” dedi. Medyanın genellikle algoritmaların ayrımcılığı artırdığına dair hikayelerle dolu olduğunu vurgulayan Zanoni şöyle konuştu:

“Örneğin, Facebook reklamlarının cinsiyete dayalı olarak farklı işler sunduğu bilinir. Kadınlar, erkeklere oranla daha az üst düzey iş ilanıyla karşılaşmıştır. Algoritmalar, geçmiş verilerden öğrenir ve bu veriler genelde eşitsizlik içerdiği için, eşitsizlikleri yeniden üretir. Bu durum, algoritmaların toplumsal eşitlik yaratmasını zorlaştırır. Ancak bu örnekler genellikle internet gibi açık sistemlerden gelen verilerle ilgilidir. Örgüt içindeki kapalı veri sistemlerinde durum farklı olabilir. Şirketler kendi veri setlerini kontrol edebilir ve bu veriler üzerinden algoritmalar oluşturabilir. Bu durum, fırsatlar yaratabilir. Bu nedenle platform ekonomisi ve dijital teknolojilerin işçi-işveren ilişkilerindeki etkilerini analiz etmek benim için önemli bir araştırma alanı haline geldi. Platform ekonomisi, sadece teknolojik değil, aynı zamanda toplumsal bir dönüşüm sürecidir. Bu dönüşüm, eşitsizliklerin yeniden üretilmesi ya da kırılmasında kritik bir rol oynar.”

Platform Ekonomisi fırsat eşitliği ve kapsayıcılık umudu olabilir mi?
Zanoni, çeşitlilik kavramının iş dünyasında bir “iş fırsatı” olarak ele alınmasına yönelik eleştirileri de değerlendirdi. Farklılıkların bazı kesimler tarafından bir insan hakkı meselesinden çok ekonomik bir değer olarak tanımlanabildiğini aktardı. “Kapitalist sistemin bu yaklaşımı, işçilerin kendi değerlerini geri talep etmeleri için bir fırsat yaratabilir” şeklinde konuştu. Zanoni, algoritmaların önyargı barındıran yapısına rağmen, fırsat eşitliği ve kapsayıcılık potansiyeli sunduğunu ifade etti. Bunun için önyargısız şekilde kendi elde ettiği veriler ile veri tabanlarını geliştiren dijital platformların işlevselliğine dikkat çekti. Avrupa Komisyonunun platform ekonomisini iş gücüne katılımı ve kapsayıcılığı arttırmanın yeni bir yolu olarak gördüğüne işaret etti. İşbirlikçi ekonominin ve dijital çalışma platformlarının, geleneksel istihdam modellerinin dışında kalan bireyler için yeni gelir kaynakları yarattığını belirten Zanoni, çalışma platformlarının, evden çıkamayan, kırsal bölgelerde yaşayanlar, engelli bireyler ve gelişmekte olan ülkelerdeki işçiler için ekonomik fırsatlar sunma potansiyeline sahip olduğunu söyledi. Bununla beraber daha geniş bir işgücü kitlesinin daha büyük bir rekabet içerisinde yalnızca görev bazlı geçici işlerde çalışması üzerine kurulu platformların ücret, sosyal güvenlik gibi konularda hukuki düzenlemelere ihtiyaç yarattığına da dikkat çekti.

Zanoni, dijital teknolojilerin adil bir şekilde tasarlandığında ekonomik eşitlik ve toplumsal kapsayıcılığı artırabileceğini vurguladı. Ancak bu hedefe ulaşmak için algoritmaların dikkatlice düzenlenmesi ve şirketlerin veri politikalarının şeffaf olması gerektiğine dikkat çekti.

The post “YAPAY ZEKÂ O KADAR DA ZEKİ DEĞİL, TOPLUMDAKİ ÖNYARGILARI TEKRARLIYOR” first appeared on Ekonomi Ajandası.

CB Insights, 2025 yılı itibarıyla dünyanın en değerli yapay zeka geliştiricilerini açıkladı.

Liste, küresel yapay zeka sektöründeki kıyasıya rekabeti gözler önüne serdi ABD’li devlerin gölgesinde kalan Çinli şirketler, sıralamanın alt basamaklarında yer aldı.

The post DÜNYANIN EN DEĞERLİ YAPAY ZEKA ŞİRKETLERİ BELLİ OLDU! first appeared on Ekonomi Ajandası.