Türkiye emeklilik sisteminde geride kaldı

Marsh ve CFA Institute tarafından hazırlanan 2026 Küresel Emeklilik Endeksi, Türkiye’nin emeklilik sisteminin uluslararası karşılaştırmalardaki konumunu ortaya koydu. Dünya nüfusunun yüzde 66’sını kapsayan ve 55 emeklilik sistemini inceleyen araştırmada Türkiye, değerlendirmeye alınan 19 Avrupa ülkesi arasında son sırada yer aldı.

Emeklilik sistemlerinin mevcut durumunu ve gelecekteki ödeme kapasitesini değerlendiren endeks; emeklilik gelirlerinin yeterliliği, uzun vadeli sürdürülebilirlik ve sistemlerin yönetim yapısı ile koruma mekanizmaları olmak üzere üç temel kriter üzerinden hazırlandı.

Türkiye, özellikle emeklilik gelirlerinin yeterliliği ve finansmanına ilişkin değerlendirmelerde düşük puan alırken uzun vadeli sürdürülebilirlik alanında da alt sıralarda yer aldı.

Emeklilik gelirleri ve finansman öne çıkıyor

Endekste yeterlilik kriteri, emeklilerin gelir düzeyini ve emeklilik dönemindeki yaşam standartlarının korunmasını değerlendiriyor. Sürdürülebilirlik kriteri ise sistemlerin gelecekteki emeklilik ödemelerini karşılayabilme kapasitesini ölçüyor.

Türkiye’nin bu alanlarda geride kalması, emeklilik sisteminin yalnızca mevcut gelir düzeyi açısından değil, uzun vadeli finansman yapısı bakımından da değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Araştırmada, dünya genelinde yaşam süresinin uzaması ve doğurganlık oranlarının düşmesiyle birlikte emeklilik sistemleri üzerindeki mali baskının arttığına dikkat çekiliyor. Çalışan nüfusa kıyasla emekli sayısının yükselmesi, özellikle mevcut çalışanların primleriyle emekli aylıklarının ödendiği sistemlerde finansman sorunlarını daha belirgin hale getiriyor.

Hollanda, küresel sıralamanın zirvesinde

2026 Küresel Emeklilik Endeksi’nde Hollanda, 100 üzerinden 85,8 puan alarak ilk sırada yer aldı. Hollanda’yı 84,1 puanla Danimarka ve 84 puanla İzlanda izledi.

Hollanda’nın başarısında devlet emekliliğiyle asgari gelir güvencesi sağlaması, çalışanların büyük bölümünü kapsayan işyeri emeklilik programları ve emeklilik sisteminde biriken varlıkların önemli rol oynadığı belirtildi.

Avrupa dışında Singapur, İsrail ve Avustralya da endekste en yüksek değerlendirme kategorisi olan A kategorisine giren ülkeler arasında yer aldı.

Avrupa ülkelerinde sürdürülebilirlik sorunu

Endeks, Avrupa’nın farklı ülkelerinde emeklilik sistemlerinin güçlü ve zayıf yönlerini de ortaya koydu. Hollanda, Danimarka ve İzlanda’nın ardından İsveç, Finlandiya ve Norveç sıralanırken İsviçre, Birleşik Krallık, Fransa, İrlanda, Belçika, Almanya, Portekiz ve Hırvatistan da değerlendirmede yer aldı.

İspanya, Polonya, İtalya ve Avusturya gibi ülkelerde ise sistemlerin bazı alanlardaki güçlü performansına karşın uzun vadeli finansman riskleri öne çıktı.

Araştırmaya göre İspanya, emeklilik gelirlerinin yeterliliği kriterinde 83 puan alırken sürdürülebilirlikte 33 puanda kaldı. Fransa’nın yeterlilik puanı 85, sürdürülebilirlik puanı ise 49,3 olarak kaydedildi.

Bu veriler, emeklilik gelirlerinin mevcut düzeyini korumak ile sistemin uzun vadede finansmanını sağlamak arasında denge kurulmasının Avrupa ülkeleri için de önemli bir sorun olduğunu gösteriyor.

Demografik değişim emeklilik sistemlerini zorluyor

Araştırmada, yaşlanan nüfus ve düşen doğurganlık oranlarının emeklilik sistemlerinin geleceğini doğrudan etkilediği vurgulandı. Çalışan sayısının emekli sayısına oranla azalması, mevcut prim gelirleriyle emekli aylıklarını finanse eden sistemlerin mali dengesini zorlayabiliyor.

Marsh Küresel Tanımlanmış Fayda Segment Lideri Graham Pearce, fonlanmamış emeklilik sistemlerinde gelecekte emeklilerin çalışanlara oranının artmasının temel sorunlardan biri olacağını belirtti. Pearce, bu sistemlerde çalışanların ödediği primlerin gelecekteki emeklilikleri için biriktirilmek yerine mevcut emeklilerin aylıklarının ödenmesinde kullanıldığını ifade etti.

Emeklilik yaşının yükseltilmesi gündemde

Endekste emeklilik sistemlerinin sürdürülebilirliğini güçlendirmek amacıyla özel emeklilik kapsamının genişletilmesi, bireysel birikimlerin artırılması ve daha uzun süre çalışmayı teşvik eden politikaların uygulanması önerildi.

Pearce, finansman ihtiyacının daha yüksek vergiler veya sosyal güvenlik primleriyle karşılanabileceğini, çalışma hayatında daha uzun süre kalmayı teşvik eden uygulamaların da sistemlere ilave kaynak sağlayabileceğini belirtti.

Gerekli önlemlerin alınmaması durumunda hükümetlerin emeklilik yaşını yükseltmek veya gelecekte ödenecek emeklilik haklarını azaltmak gibi zor kararlarla karşılaşabileceği uyarısında bulunuldu.

Almanya ve Fransa’da da reform tartışmaları sürüyor

Emeklilik sistemlerinin sürdürülebilirliği Avrupa’nın büyük ekonomilerinde de gündemdeki yerini koruyor. Almanya Merkez Bankası Başkanı Joachim Nagel, Mayıs 2026’da yaptığı açıklamada, emeklilik yaşının 2031 sonrasında yaşam beklentisine endekslenmesinin yararlı olabileceğini ifade etti.

Nagel, Almanya’da 2027 başında devreye alınması planlanan yeni özel emeklilik sisteminin önemli bir adım olduğunu ancak uzun vadeli sürdürülebilirlik sorunlarını tek başına çözemeyeceğini belirtti.

Fransa’da da kamu harcamalarının borçlanmayla finanse edilmesinin maliyetinin gelecek nesillere aktarılması konusunda uyarılar yapıldı. Avrupa Komisyonu ise Eylül 2026’da kamu emekliliklerini tamamlayıcı tasarrufların artırılması çağrısında bulundu. Komisyon, çok sayıda kişinin emeklilik döneminde gelirinde ciddi düşüş yaşama riskiyle karşı karşıya olduğuna dikkat çekti.

Küresel Emeklilik Endeksi 2026 sonuçları, emeklilik sistemlerinin başarısında yalnızca mevcut aylıkların değil, gelir yeterliliği, finansman kaynakları ve uzun vadeli sürdürülebilirliğin de belirleyici olduğunu ortaya koyuyor. Türkiye’nin Avrupa ülkeleri arasındaki sıralaması ise emeklilik gelirlerinin güçlendirilmesi ve sistemin gelecekteki finansman kapasitesinin artırılması konularını yeniden gündeme taşıyor.

The post TÜRKİYE EMEKLİLİK ENDEKSİNDE AVRUPA’DA SON SIRADA first appeared on Ekonomi Ajandası.