Sıkı finansal koşullar, şirketlerin büyüme ve operasyon yönetimi kararlarında nakit akışını daha kritik bir başlık haline getiriyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Mayıs 2026 tarihli Finansal İstikrar Raporu’nda, BİST’e kote firmalarda nakit dönüşüm süresinin 2026’nın ilk çeyreğinde 105 güne yükseldiği belirtiliyor. Raporda, nakit dönüşüm sürelerindeki uzamada 2022 yılından bu yana artan finansman maliyetleri, talep kompozisyonundaki değişim ve ticari vadelerdeki uzamanın etkili olduğuna dikkat çekiliyor.

Bu tablo, şirketler açısından tahsilat ve ödeme döngüsünün doğru yönetilmesinin rekabet gücü üzerinde daha belirleyici hale geldiğini gösteriyor. Özellikle geniş bayi ve tedarikçi ağıyla çalışan yapılarda tahsilat süreleri, ödeme vadeleri ve farklı finansal kanalların aynı anda yönetilmesi, operasyonel sürdürülebilirlik açısından daha fazla önem kazanıyor. Şirketler bu nedenle dağınık finansal süreçleri tek merkezden izleyebilecekleri, nakit akışlarını daha öngörülebilir hale getirebilecekleri ve işletme sermayelerini daha verimli kullanabilecekleri yapılara yöneliyor.

“Rekabet avantajı, nakit akışını ne kadar iyi yönettiğinizle belirleniyor”

Mevcut ekonomik ortamda şirketler için finansal yönetimin odağının değiştiğine dikkat çeken Octet Türkiye Chief Revenue Officer (CRO) Fırat Uysal, şunları söyledi: “Finansman maliyetlerinin yüksek seyrettiği, ticari vadelerin uzadığı ve nakit dönüşüm süresinin şirketler için daha kritik hale geldiği bir dönemde temel mesele, mevcut kaynakların hangi hızda ve ne kadar öngörülebilir şekilde yönetilebildiği. Bugün rekabet avantajı; tahsilat süresini kısaltabilmekten, ödeme planlarını nakit akışına göre yapılandırabilmekten ve finansal akışı anlık olarak takip edebilmekten geçiyor. Nakit akışının görünür ve planlanabilir olması, şirketlerin likidite yönetimini güçlendirirken vade, finansman ve döviz pozisyonuna ilişkin kararlarını da daha sağlıklı almalarına yardımcı oluyor.”

Şirketlerin geçmişte büyümeyi daha çok yeni kaynak arayışı üzerinden değerlendirdiğini belirten Uysal, bugün işletme sermayesinin etkin kullanımının çok daha stratejik hale geldiğini ifade etti. Uysal, “Şirketler artık büyümenin yanında bu büyümeyi sürdürülebilir kılacak finansal zemini güçlendirmeye de odaklanıyor. Bu noktada tahsilat, ödeme ve nakit akışı süreçlerinin birbirinden kopuk yapılarla değil, bütüncül bir sistem üzerinden yönetilmesi büyük önem taşıyor” dedi.

Ödeme ve tahsilat süreçleri tek platformda buluşuyor

TCMB tarafından lisanslanan ve denetlenen Octet Türkiye, B2B ödeme ve tahsilat süreçlerini tek platformda buluşturan altyapısıyla şirketlerin finansal operasyonlarını daha görünür, planlanabilir ve verimli şekilde yönetmelerine destek oluyor.

Octet Türkiye’nin geliştirdiği altyapı; alıcıları, satıcıları ve finansal kurumları aynı platformda buluşturarak B2B ticaretin finansal süreçlerini sadeleştiriyor. Platform sayesinde şirketler, alacaklarını daha hızlı tahsil edebilirken ödeme planlarını kendi nakit akışlarına göre şekillendirebiliyor ve farklı banka ve ödeme araçlarını tek noktadan yönetebiliyor.

Octet Platformu’nun Doğrudan Borçlandırma Sistemi (DBS), Tedarikçi Finansman Sistemi (TFS), Sanal POS ve farklı banka entegrasyonlarını tek çatı altında sunduğunu belirten Uysal, “Özellikle geniş bayi ve tedarikçi ağıyla çalışan şirketlerin finansal süreçlerini daha izlenebilir hale getiriyoruz. Bu yapı, operasyonel verimliliği artırırken şirketlerin vade, tahsilat ve ödeme kararlarını daha sağlıklı verilerle planlamasına da katkı sağlıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Finansal görünürlük, karar alma süreçlerini güçlendiriyor

TCMB’nin Finansal İstikrar Raporu’nda likit aktif oranının 2023 yılından bu yana gerileyerek 2026’nın ilk çeyreği itibarıyla yüzde 18,7 seviyesinde gerçekleştiği belirtiliyor. Raporda, bu gerilemede sıkı finansal koşulların etkisiyle firmaların dış finansman yerine içsel kaynaklara yönelmesinin etkili olduğu değerlendiriliyor. Bu görünüm, şirketlerin mevcut kaynaklarını daha etkin kullanabilmesini ve finansal hareketlerini daha bütüncül takip edebilmesini daha önemli hale getiriyor.

Octet Türkiye’nin sunduğu çözümlerin şirketlerin mevcut kaynaklarını daha etkin kullanmasına destek olduğunu belirten Uysal, sözlerini şöyle sürdürdü: “Octet Türkiye olarak şirketlerin ödeme, tahsilat ve nakit akışı süreçlerini tek platform üzerinden yönetebilmelerini sağlıyoruz. Amacımız, işletmelerin mevcut işletme sermayelerini daha etkin kullanmalarına, finansal karar alma süreçlerini güçlendirmelerine ve sürdürülebilir büyüme hedeflerini daha sağlam bir finansal yapı üzerinde ilerletmelerine katkı sunmak. Şirketlerin tüm paydaşlarıyla aynı finansal zeminde buluşabilmesi, ticari döngüyü daha dengeli ve sürdürülebilir hale getiriyor.”

The post NAKİT DÖNÜŞÜM SÜRESİ UZADI, ŞİRKETLERİN ODAĞI İŞLETME SERMAYESİNE KAYDI first appeared on Ekonomi Ajandası.

Allianz Trade’in her sene yayınladığı ve şirketlerin işletme sermayelerini ne kadar sürede nakde dönüştürdüğünü analiz eden rapora göre; şirketlerin üretim ve tedarikçilerine olan nakit ödemelerini, müşterilerinden ciro olarak tahsil etmesi ortalama 67 güne ulaştı. Bu artışın temel nedeni, şirketlerin “tam zamanında üretim” yaklaşımından uzaklaşarak tedarik zinciri dayanıklılığını artırmak amacıyla daha yüksek stok seviyeleri tutmaları oldu.

Allianz Trade, şirketlerin işletme sermayesini nakde dönüştürme hızını ölçen yıllık Alacak Tahsil Süresi (Days Sales Outstanding-DSO) ve Nakit Dönüşüm Döngüsü (Cash Collection Cycle-CCC) raporunu yayımladı. Ticari alacak sigortasında dünya lideri olan Allianz Trade’e göre göre küresel nakit dönüşüm döngüsü 2025 yılında 67 güne yükselerek tarihsel ortalamaların üzerinde kalmayı sürdürdü. Bu gelişmede, şirketlerin tedarik zinciri dayanıklılığını artırmak amacıyla daha fazla stok tutmaları belirleyici rol oynadı.

 Artan stoklar beraberinde dayanıklılığı da artırırken nakde dönüşüm sürecini yavaşlatıyor

Küresel nakit dönüşüm döngüsü, 2025 yılında yarım gün artarak 67 güne yükseldi. Bu seviye, son 10 yılın ortalamasının 3 gün üzerinde ve 2023’te görülen 68 günlük zirveye oldukça yakın. Bu eğilimde henüz bir yavaşlama işareti görülmezken, artışın temel nedeni ise şirketlerin dayanıklılıklarını artırmak amacıyla daha fazla stok bulundurması olarak öne çıkıyor.

Allianz Trade İflas Araştırmaları Baş Analisti Maxime Lemerle, konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu: “Stok Devir Süresi (DIO), bugün küresel nakit dönüşüm döngüsünün yaklaşık yüzde 80’ini açıklıyor. Bu durum, şirketlerin işletme modellerinde köklü bir değişime işaret ediyor. Yöneliyor, operasyonel verimliliği ön plana çıkaran ‘just-in-time’ yaklaşımından uzaklaşarak, dayanıklılığa odaklanan ‘just-in-case’ modeline yöneliyor. Daha yüksek stok seviyeleri kısa vadede nakde dönüşmesi beklenmeyen varlıklara daha fazla sermaye bağlanması anlamına geliyor. Ancak bunun karşılığında şirketler, jeopolitik belirsizlikler, tedarik zinciri aksaklıkları ve küresel ticarette artan parçalanma risklerine karşı daha güçlü bir koruma ve daha fazla esneklik elde ediyor. Tedarik zincirleri artık yalnızca maliyet optimizasyonu ekseninde değil; güvenlik, dayanıklılık ve stratejik esneklik kriterleri doğrultusunda yeniden şekilleniyor.”

Allianz Trade’e göre, küresel Stok Devir Süresi (Days Inventory Outstanding-DIO) 2025 yılında 53 güne ulaştı. Bu seviye, 2024’e kıyasla değişmezken, pandemi öncesindeki 48 günlük ortalamanın oldukça üzerinde bulunuyor. Buna karşılık, Alacak Tahsilat Süresi (Days Sales Outstanding- DSO) şirketlerin nakit akışı üzerinde ilave bir baskı oluşturmuyor. Küresel ödeme vadeleri geçen yıl az bir artışla 56,5 güne yükseldi ve 2022’den bu yana bu seviyede istikrarını korudu. Pandemi öncesi ortalamanın da hâlâ 3 gün altında seyrediyor.

Dayanıklılık tedarik zincirlerini yeniden şekillendirirken sektörler arasındaki farklılaşma derinleşiyor.

Küresel ölçekte sektörler arasındaki farklılaşma son derece belirgin olup, bu durum stratejik sektörlerle ekonominin geri kalanı arasında bir ayrışmaya işaret ediyor. Şirketlerin yüzde 25’inde nakit dönüşüm döngüsü (Cash Collection Cycle-CCC) 43 günün altında gerçekleşirken, diğer yüzde 25’inde ise 107 günü aşıyor. Allianz Trade’in analiz ettiği 20 sektörün 12’sinde nakit dönüşüm döngüsü uzarken, 8 sektörde ise düşüş kaydedildi.

2025- 2024 yıllarında nakit dönüşüm döngüsünün uzadığı sektörler arasında 4 günlük artış ile otomotiv tedarikçileri yer alıyor. Yine 2025- 2024 yıllarında nakit tahsilat döngüsünün kısaldığı sektörler arasında ise; eskiye oranla düşük olan 3 gün artışla kâğıt, metaller ve tekstil bulunuyor.  Nakit tahsilat döngüsünün kısaldığı sektörler arasında ise 6 günlük düşüşle ulaşım ekipmanları, 4 günlük düşüşle bilgisayar ve telekomünikasyon, 3 günlük düşüşle de enerji yer alıyor.

Maxime Lemerle, nakit tahsilat döngüsü ile ilgili ise şu değerlendirmede bulundu: “Özellikle yukarı yönlü üretim ve sanayi girdileri gibi tedarik zincirindeki parçalanmadan en fazla etkilenen sektörler, stok tamponlarını artırarak işletme sermayesi ihtiyaçlarının yapısal olarak yükselmesine neden oldu. Buna karşılık enerji, ulaşım ekipmanları ve dijital altyapı gibi stratejik öneme sahip bazı sektörler, artan jeopolitik belirsizliklere rağmen nakit dönüşüm döngülerini kısaltmayı başardı. Bu durum, muhtemelen daha güçlü fiyatlama gücü, sağlam nakit yaratma kapasitesi, destekleyici sanayi politikaları ve devam eden yapısal talebin bir kombinasyonunu yansıtıyor.”

2026 yılında neler bekleniyor?

Allianz Trade, 2026 yılında küresel nakit dönüşüm döngüsünde sınırlı bir artış öngörüyor. Ancak bu artışın iki temel unsur nedeniyle kontrol altında kalması bekleniyor.

İlk olarak, ABD-İran çatışmasından en fazla etkilenen sektörlerin, finansman ihtiyaçları kritik seviyelere ulaşmadan önce stok devir süresini (DIO) daha fazla artırabilecek alanlarının sınırlı olduğu değerlendiriliyor. İkinci olarak ise yapay zekâ altyapıları ve veri merkezlerine yönelik özel sektör yatırımlarının sürmesi bekleniyor. Bu yatırımların bilgisayar ve telekomünikasyon ile yazılım ve bilgi teknolojileri sektörlerini destekleyerek ekonominin önemli bir bölümünde nakit dönüşüm döngüsündeki baskıyı azaltması öngörülüyor.

Maxime Lemerle, 2026 beklentilerine ilişkin olarak şunları söyledi: “Enerji güvenliği, stratejik stoklar ve tedarik zinciri dayanıklılığını güçlendirmeye yönelik adımlar ile çatışmanın doğrudan etkilerinin, küresel stokta kalma süresini yaklaşık 2 gün artırmasını bekliyoruz. Hesaplamalarımıza göre stok devir süresindeki (DIO) her ilave 1 günlük artış, küresel nakit dönüşüm döngüsünde yaklaşık 1,16 günlük yükselişe karşılık geliyor. Bununla birlikte, söz konusu artışın 2022 yılında yaşanan şok sonrasında nakit dönüşüm döngüsünün 5 gün yükseldiği döneme kıyasla oldukça sınırlı kalacağını öngörüyoruz.”

The post ŞİRKETLERİN İŞLETME SERMAYESİNİ NAKDE DÖNÜŞTÜRME SÜRESİ UZUYOR first appeared on Ekonomi Ajandası.