İhracat - Ekonomi Ajandası

TÜRK MARKALARI GLOBALLEŞİRKEN NEDEN ZORLANIYOR?

admin — Thu, 02 Jul 2026 15:59:48 +0000

Her 10 Türk Şirketinden 7’si Yurt Dışında Aynı Hata Nedeniyle Kaybediyor

AGS Global Kurucusu ve CEO’su Ahmet Güler, uluslararası pazarlarda başarısızlıkların temel nedeninin üretim ya da kalite değil; hedef pazarı doğru okuyamamak ve veriye dayalı markalaşma stratejileri geliştirememek olduğunu söyledi. Güler, “Küresel pazarlarda kalıcı başarı için sezgilerle değil, verilerle hareket etmek gerekiyor” dedi.

Jeopolitik gerilimler, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler, enerji maliyetlerindeki dalgalanmalar ve yeniden yükselişe geçen enflasyon, küresel ekonomide belirsizlikleri artırmaya devam ediyor. Böylesine zorlu bir dönemde yurt dışına açılmayı ve kendi markasıyla küresel pazarlarda büyümeyi hedefleyen Türk şirketleri, yalnızca ekonomik koşullarla değil, stratejik ve yapısal engellerle de karşı karşıya kalıyor.

İhracat ekosisteminde giderek daha fazla şirket, fason üretici kimliğinden çıkarak uluslararası pazarlarda kendi markasıyla yer edinmeyi hedefliyor. Ancak küresel araştırmalar, uluslararası pazarlarda sürdürülebilir başarının önündeki en büyük engelin üretim kapasitesi değil; veri odaklı markalaşma, doğru pazar analizi ve stratejik konumlandırma eksikliği olduğunu ortaya koyuyor.

Güçlü Marka Daha Yüksek Karlılık Sağlıyor

Uluslararası araştırmalar, güçlü markaların finansal performansa doğrudan katkı sağladığını gösteriyor. Marka tutarlılığı oluşturan şirketlerin gelirlerinde ortalama yüzde 23 artış görülürken, güçlü marka algısına sahip B2B şirketlerinin rakiplerine kıyasla yaklaşık yüzde 20 daha yüksek faaliyet kâr marjı elde ettiği belirtiliyor. Edelman Trust Barometer verilerine göre ise uluslararası ticarette alıcıların yüzde 81’i için markaya duyulan güven, fiyat avantajından daha belirleyici bir unsur olarak öne çıkıyor.

Öte yandan B2B müşterilerinin yaklaşık yüzde 95’i herhangi bir anda aktif satın alma sürecinde bulunmuyor. Satın alma kararı verildiğinde ise tüketicinin zihninde yer edinmiş, güven oluşturan markalar tercih ediliyor.

Başarısızlıkların Nedeni Ürün Değil, Strateji Eksikliği

AGS Global analizine göre, yurt dışına açılan Türk şirketlerinin başarısızlıklarının yüzde 70’inden fazlası ürün kalitesinden değil; hedef pazarın dinamiklerini, kültürel yapısını ve yerel regülasyonlarını yeterince analiz edememekten kaynaklanıyor.

Yalnızca pazar büyüklüğüne odaklanılarak yapılan yatırımlar, yerel tüketici davranışlarının ve mevzuatın göz ardı edilmesi nedeniyle önemli maliyetler doğurabiliyor. Özellikle Avrupa Yeşil Mutabakatı başta olmak üzere giderek sıkılaşan uluslararası düzenlemeler ile stratejik pazarlama yatırımlarındaki eksiklikler, Türk şirketlerinin fason üretimden küresel marka olmaya uzanan yolculuğunu zorlaştırıyor.

Turquality, Veriye Dayalı Markalaşmanın Yol Haritasını Sunuyor

Küresel veriler, uluslararası pazarlarda başarı için sezgilere dayalı kararların yerini bilimsel analizlere ve saha verilerine bırakması gerektiğini ortaya koyuyor.

Bu noktada Turquality Programı, firmaları veriye dayalı iş planları oluşturmaya yönlendiren ve kurumsal dönüşümü destekleyen önemli bir model olarak öne çıkıyor. Resmî verilere göre Türkiye’nin genel ihracatında kilogram başına ihracat değeri 1,30-1,50 dolar seviyesinde bulunurken, Turquality kapsamında desteklenen markalı şirketlerde bu rakam Türkiye ortalamasının iki ila üç katına ulaşıyor.

“Kurgularla Değil, Verilerle Hareket Etmeliyiz”

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan AGS Global Kurucusu ve CEO’su Ahmet Güler, Türk şirketlerinin küresel pazarlarda başarılı olabilmesi için veriye dayalı karar alma kültürünü benimsemesi gerektiğini belirterek şunları söyledi:

“Küresel raporların ve sahadan elde edilen verilerin ortaya koyduğu tablo oldukça net. Türk şirketlerinin üretim kapasitesi, kalite anlayışı ve girişimcilik gücü konusunda önemli bir avantajı bulunuyor. Ancak uluslararası pazarlarda en çok zorlandığımız nokta, sezgileri verinin; varsayımları ise bilimsel analizlerin önüne koymamız oluyor.

Artık mesele yalnızca ne ürettiğiniz değil; o ürünü hangi pazarda, hangi tüketiciye, hangi regülasyonlara uygun şekilde ve nasıl bir marka hikâyesiyle sunduğunuzdur.

Turquality Programı’nı yalnızca bir destek mekanizması olarak değil, markalaşmayı hızlandıran stratejik bir dönüşüm modeli olarak değerlendirmeliyiz. Firmalarımızın uluslararası pazarlarda geçici tedarikçiler değil, kalıcı ve yüksek katma değer üreten markalar hâline gelmesi için kararlarını sahadan gelen gerçek verilere dayandırmaları gerekiyor. Her fırsatta söylediğimiz gibi; koşan atı mahmuzlamalıyız ancak o atın gözü kapalı koşmasına da izin vermemeliyiz.”

The post TÜRK MARKALARI GLOBALLEŞİRKEN NEDEN ZORLANIYOR? first appeared on Ekonomi Ajandası.

KUR ARTIŞI REKABET GÜCÜNÜ TOPARLAYAMADI

admin — Sat, 27 Jun 2026 13:24:34 +0000

Kurdaki yükseliş, ihracatçıların rekabet gücünü artırmaya yetmedi.

TÜSİAD’ın maliyet bazlı rekabet gücü endeksine göre, Türkiye’de üretici sektörlerin uluslararası pazarlardaki rekabet gücü 2026’nın ilk çeyreğinde %1,7 geriledi. Prof. Dr. Ali Hakan Kara, özellikle işgücü yoğun ihracatçı sektörlerde maliyet baskısının giderek arttığını ve rekabet gücünün zayıflamaya devam ettiğini vurguladı.

Türk Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği’nin (TÜSİAD), maliyet bazlı rekabet gücünü ölçen endeksi sektörel ayrımda yayımlamaya başladı. Üçer aylık periyotlarla açıklanacak çalışma, üretici sektörlerin uluslararası pazarlardaki maliyet bazlı rekabet durumunu ortaya koyuyor.

Proje danışmanları arasında yer alan Prof. Dr. Ali Hakan Kara da endeksin Türkiye’de ihracata dönük üretici sektörlerin rekabet gücüne ilişkin reel kur göstergelerine kıyasla daha kapsamlı bir veri seti sunduğunu belirtti.

TÜSİAD tarafından yayımlanan verilere göre, maliyet bazlı rekabet gücü endeksi 2026 yılının ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,7 gerileyerek 87,3 seviyesine indi. Böylece endeks tarihsel olarak düşük seviyelerde kalmaya devam etti.

İşgücü ve ara malı maliyetleri baskıyı artırdı

Rapora göre, yılın ilk çeyreğinde yurt içi enerji maliyetlerinde olumlu seyir görülmesine rağmen ara malı ve işgücü maliyetlerindeki yükseliş rekabet gücünü olumsuz etkiledi.

Verilere göre, dolar bazında ara malı maliyetleri Türkiye’de çeyreklik bazda yüzde 3,4 artarken rakip ülkelerde bu oran yüzde 1,8 seviyesinde kaldı. İşgücü maliyetlerinde ise fark daha belirgin oldu. Türkiye’de dolar bazında işgücü maliyetleri yüzde 8,5 artış gösterirken rakip ülkelerde artış yüzde 2,1 ile sınırlı kaldı.

Enerji maliyetlerinde ise farklı bir tablo ortaya çıktı. Türkiye’de enerji maliyetleri ilk çeyrekte yüzde 6 gerilerken, rakip ülkelerde yüzde 1,1 artış kaydedildi. Buna karşın enerji maliyetlerindeki düşüş genel rekabet kaybını telafi etmeye yetmedi.

İşgücü yoğun sektörlerde sıkışma arttı

Prof. Dr. Hakan Kara, çalışmaya ilişkin yaptığı değerlendirmede üretici sektörlerin maliyet bazlı rekabet durumunun 2025 yılından bu yana yakın tarihin en zayıf seviyelerinde bulunduğunu belirtti.

Kara, özellikle işgücü yoğun ihracatçı sektörlerde rekabet baskısının daha belirgin hale geldiğini ifade etti.

TÜSİAD endeksi, gıda, tekstil, deri, kimya, plastik, ana metal, makine imalatı, elektrikli teçhizat ve motorlu kara taşıtları dahil 10 farklı ihracatçı imalat sanayi sektörünün maliyet yapısı dikkate alınarak hesaplanıyor. Çalışmada Türkiye’nin ihracat yaptığı ana pazarlardaki 31 rakip ülke karşılaştırmaya dahil ediliyor.

“Kur artışı tek başına çözüm olmadı”

Kara, değerlendirmesinde rekabet gücündeki kaybın yalnızca döviz kuru politikasıyla çözülemeyeceğini vurguladı.

Kara, 2023 seçimlerinin ardından uygulanan kur artışı politikasının beklenen sonucu vermediğini belirterek, döviz kurundaki yükselişin hızla enflasyona ve üretim maliyetlerine yansıdığını ifade etti.

Kur artışının rekabet avantajı yaratmadığını kaydeden Kara, yüksek ve kalıcı enflasyon ortamının devam ettiğine dikkat çekti.

The post KUR ARTIŞI REKABET GÜCÜNÜ TOPARLAYAMADI first appeared on Ekonomi Ajandası.

YATIRIM TEŞVİK PAKETİNİN DETAYLARI AÇIKLANDI

admin — Tue, 05 May 2026 09:21:25 +0000

AK Parti tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sunulan 15 maddelik yatırım teşvik paketi, yabancı sermayeyi Türkiye’ye çekmeyi ve üretim-ihracat odaklı büyümeyi desteklemeyi hedefliyor. Abdullah Güler tarafından açıklanan düzenlemeye göre, yurt dışı varlıkların 31 Temmuz 2027’ye kadar Türkiye’ye getirilmesi halinde vergi oranı sıfıra indirilecek, ayrıca nitelikli iş gücüne brüt asgari ücretin 6 katına kadar vergi avantajı sağlanacak.

20 yıl muafiyet ve maaşlara vergi avantajı

Bloomberg’in incelediği yasa teklifine göre, Türkiye’de yerleşik sayılan kişilerin, Türkiye’ye yerleşmeden önceki son üç yıl içinde Türkiye’de ikamet etmemiş ve vergi mükellefi olmamış olmaları şartıyla, yurt dışında elde ettikleri gelirlerinin 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutulması öngörülüyor.

Nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan personelin maaşlarına vergi avantajı sağlanması teklifte yer alan düzenlemeler arasında. Bu çalışanlar, tüm çalışanlar için geçerli olan asgari ücret istisnasına ek olarak, brüt asgari ücretin dört katına kadar olan kısım gelir vergisinden muaf olacak. İstanbul Finans Merkezi bünyesinde çalışanlar için bu sınır altı kat olarak uygulanacak ve Cumhurbaşkanı bu oranları artırabilecek.

Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında transit ticarete ilişkin kazanç indiriminin kapsamı genişletilecek. Bu çerçevede, İFM’de katılımcı belgesi alarak faaliyette bulunan kurumların kazanç indirim oranı yüzde 50’den yüzde 100’e çıkarılacak, ayrıca İFM dışında faaliyette bulunan kurumlara da yüzde 95 kazanç indirimi imkanı tanınacak.

Nitelikli hizmet merkezleri olarak faaliyette bulunan kurumlara, İFM’de katılımcı olmaları durumunda yüzde 100, İFM dışında faaliyette bulunmaları durumunda ise yüzde 95 oranında kazanç indirimi teşviği sağlanacak.

İhracatçıya vergi indirimi ve varlık barışı düzenlemesi meclis gündeminde

Üretim ve ihracatın teşviki amacıyla yüzde 25 olan genel kurumlar vergisi oranı, ürettiklerini ihraç eden imalatçıların bu ihracat işlemlerinden elde ettikleri kazançlarına 16 puan indirimli şekilde yüzde 9 olarak, ihracat yapan kurumların ise münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına 11 puan indirimli şekilde yüzde 14 olarak uygulanacak.

Gerçek ve tüzel kişilerce sahip olunan para, döviz, altın, hisse senedi, tahvil ve diğer menkul kıymetlerin Türkiye’ye getirilmek suretiyle milli ekonomiye kazandırılması da düzenlemede yer alıyor. Bundan yararlanmak için 31 Temmuz 2027 tarihine kadar bildirimde bulunulması ve bildirim tarihinden itibaren iki ay içinde Türkiye’ye getirilmesi gerekiyor. Bildirilen varlıklara isabet eden tutarlara ilişkin maddede yer alan şartların sağlanması halinde hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaması öngörülüyor.

İstanbul Finans Merkezi’nde vergi avantajları genişletildi

İFM’de katılımcı belgesi alarak finansal faaliyette bulunan kuruluşların kazançları için yüzde 100 olarak uygulanan kurumlar vergisi indirimi uygulamasının süresi 2047 yılına kadar uzatılıyor. Ayrıca, bu kuruluşlara kuruluş ve izinleri için finansal faaliyet harçları yönünden 5 yıl süreyle sağlanan muafiyet 20 yıl olarak düzenleniyor.

Gelir vergisi istisnasından yararlananlardan istisna için öngörülen süre dahilinde gerçekleşen veraset yoluyla mal intikalinde vergi oranı yüzde 1 olarak uygulanacak.

Pay senetlerinde yeni düzenleme

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nca belirlenen kriterlere göre teknogirişim şirketi niteliğini haiz işverenlerce hizmet erbabına bedelsiz veya indirimli olarak verilen ve ücret niteliğinde kabul edilen pay senetlerinin, verildiği tarihteki rayiç değerinin o yıldaki bir yıllık brüt ücret tutarınn iki katını aşmayan kısmı gelir vergisinden istisna olacak.

The post YATIRIM TEŞVİK PAKETİNİN DETAYLARI AÇIKLANDI first appeared on Ekonomi Ajandası.

TÜİK, ŞUBAT AYINA İLİŞKİN DIŞ TİCARET ENDEKSLERİNİ AÇIKLADI

admin — Sat, 11 Apr 2026 11:42:47 +0000

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Şubat 2026 dış ticaret endeksleri, Türkiye ekonomisinde ihracatın değer bazlı olarak güçlenmeye devam ettiğini, ancak miktar tarafında zayıflamanın sürdüğünü ortaya koydu.

Şubat ayında ihracat birim değer endeksi, geçen yılın aynı ayına göre %12,7 artış kaydederek dikkat çekici bir performans sergiledi. Özellikle imalat sanayisinde görülen %13,3’lük artış, katma değerli üretimin ihracattaki ağırlığının arttığına işaret etti. Gıda, içecek ve tütün grubunda %12,5, ham maddelerde (yakıt hariç) %9,7 artış yaşanırken, yakıt ürünlerinde %6,8’lik düşüş kaydedildi.

İthalat tarafında ise birim değer endeksi yıllık bazda %5 artış gösterdi. İmalat sanayisinde %7,2, gıda, içecek ve tütün grubunda %4,7 artış görülürken, yakıt fiyatlarında %14,5’lik düşüş öne çıktı. Ham madde ithalatında (yakıt hariç) ise %7’lik gerileme dikkat çekti.

Buna karşın miktar endeksleri, dış ticarette talep tarafındaki zayıflamayı ortaya koydu. İhracat miktar endeksi yıllık bazda %10,1 azalırken; gıda, içecek ve tütün grubunda %13,9, ham maddelerde %8,7, imalat sanayisinde %7 ve yakıtlarda %35,6 düşüş yaşandı. İthalat miktar endeksi ise %1,3 gerilerken, imalat sanayisinde %6,1’lik artışla sınırlı bir toparlanma görüldü.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre ihracat miktar endeksi aylık bazda %0,1 düşüşle 138,8 seviyesine gerilerken, ithalat miktar endeksi %0,7 artarak 127,9 seviyesine yükseldi. Yıllık bazda arındırılmış veriler ise hem ihracat hem ithalat miktarında düşüş eğiliminin sürdüğünü gösterdi.

Dış ticaret haddi ise Şubat 2026’da 92,7 seviyesine yükselerek geçen yılın aynı ayına göre 6,3 puan arttı. Bu iyileşme, Türkiye’nin ihraç ettiği ürünlerin değerinin ithal ürünlere kıyasla daha hızlı arttığını göstererek dış ticaret dengesi açısından olumlu bir görünüm sundu.

Genel değerlendirmede, Şubat 2026 verileri ihracatta katma değer artışının sürdüğünü ancak miktar bazlı daralmanın devam ettiğini ortaya koyuyor. Dış ticaret haddindeki iyileşme olumlu bir sinyal verirken, sürdürülebilir büyüme açısından miktar bazlı artışın yeniden güç kazanması önemini koruyor.

The post TÜİK, ŞUBAT AYINA İLİŞKİN DIŞ TİCARET ENDEKSLERİNİ AÇIKLADI first appeared on Ekonomi Ajandası.

ORTADOĞU GERİLİMİ İHRACATÇIYI TEDİRGİN ETTİ

admin — Tue, 03 Mar 2026 13:19:37 +0000

İran’da artan askeri gerilim, ihracat cephesinde en büyük endişe olarak “belirsizlik” başlığını öne çıkardı. Artan enerji ve navlun maliyetleri ile ödeme kanallarındaki riskler, sektör temsilcilerine göre en kritik kırılganlık alanları arasında yer alıyor. Savaşın uzaması halinde etkinin yalnızca İran’la sınırlı kalmayacağı; Avrupa ve ABD pazarlarına yönelik ihracatın da olumsuz etkilenebileceği belirtiliyor.

Sınır Kapılarında Kontrollü Akış

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Gürbulak, Kapıköy ve Esendere Gümrük Kapıları’nda olağanüstü bir durum bulunmadığını, ticari yük geçişlerinin kontrollü şekilde sürdüğünü açıkladı. Yolcu geçişlerinin ise geçici olarak durdurulduğu bildirildi.

Sektör kaynakları, İran tarafındaki teknik aksaklıklar nedeniyle özellikle Gürbulak’ta işlemlerin manuel yürütüldüğünü ve bu durumun geçişleri yavaşlattığını aktarıyor. Türkiye’den İran’a taşımaların yaklaşık yüzde 90’ının karayoluyla yapıldığına dikkat çeken Uluslararası Nakliyeciler Derneği (UND) yetkilileri, internet ve GSM altyapısındaki kesintilerin sınır kapılarındaki işlemleri yavaşlattığını belirtiyor.

İran, İhracatta 25. Sırada

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, İran’ın Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı ülkeler arasında 25’inci sırada yer aldığını, 2025 yılında 3,1 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirildiğini açıkladı. Kimya, hububat, tekstil, mobilya ve makine sektörleri öne çıkıyor.

Ancak savaşın uzaması halinde enerji ve hammadde maliyetlerindeki artışın rekabet gücünü daha da zorlayabileceği; ambargoların sıkılaşması ve ödeme yöntemlerindeki zorlukların ihracatı aşağı çekebileceği ifade ediliyor.

Deniz Ticaretinde Kod 3 Alarmı

Denizcilik Genel Müdürlüğü, İran Devrim Muhafızları’nın Hürmüz Boğazı’nı deniz ulaşımına kapattığı duyurusunun ardından Türk bayraklı gemiler için ISPS Kod Güvenlik Seviyesi 3 uygulandığını açıkladı. Uzmanlar, Hürmüz’de yaşanacak uzun süreli bir aksamanın tanker navlunlarını hızla yükseltebileceği ve küresel petrol fiyatlarında dalgalanma yaratabileceği uyarısında bulunuyor.

Avdagiç: “Türkiye Stres Sınavını Geçti”

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, piyasada sınırlı bir düşüş yaşandığını belirterek Türkiye’nin bu süreçte “stres sınavını başarıyla geçtiğini” söyledi. Avdagiç, spekülatif söylemlerden kaçınılması gerektiğini vurgulayarak, hükümetin uyguladığı tedbirlerin dikkate alınmasının önemine işaret etti.

İş dünyası temsilcileri, Türkiye’nin dengeli dış politika ve güçlü diplomatik pozisyonu sayesinde bölgedeki çatışma ortamına rağmen “istikrar adası” konumunu koruduğu görüşünde birleşiyor. Ancak sahadaki belirsizliğin süresi, ihracatçının önümüzdeki dönemdeki en kritik gündem maddesi olmaya devam edecek.

The post ORTADOĞU GERİLİMİ İHRACATÇIYI TEDİRGİN ETTİ first appeared on Ekonomi Ajandası.