Türkiye’de 2025 yılı özellikle orta ve düşük gelir düzeyi için zorluklarla geçerken, tek cümlede özetlemesi zor bir şekilde geçti. Enflasyonla mücadelede yılbaşından bu yana çok yol alınsa da alım gücünde iyileşme görülemedi. 2026 yılı için de ekonomide beklentiler çok iç açıcı gözükmüyor.

Küresel ekonomideyse “Trump” yılı olarak başlık atılsa yanlış olmaz. Trump’ın dünya ekonomisini, küresel ticareti sarsan, her gün değişen tarife tehditleriyle geçen 2025 sonrası 2026’da da belirsizliğin hâkim olmaya devam etmesi bekleniyor.

Tüm bu beklentiler ve tecrübeler ışığında Ekonomim.com olarak, Türkiye’nin önde gelen ekonomistlerinden “2025 özeti” ve yine “2026 öngörüsü” yapmalarını istedik. Ünlü ekonomist, akademisyenler iki cümleyle özetlemeye çalışarak çok şey anlattılar.

İşte, Mahfi Eğilmez’den Emre Alkin’e, Evren Bolgün’den Filiz Eryılmaz’a, Zeynep Ökten’den Serap Durusoy’a, Caner Özdurak’tan Ali Çufadar’a, Murat Sağman’dan Burcu Aydın’a, Fatih Özatay’dan Binhan Elif Yılmaz’a Türkiye’nin önde gelen ekonomistlerinin 2025 özeti ve 2026 ekonomi mesajları:

2025, 2024’e göre ekonomik çerçevede başarılı, hukuk, demokrasi, yolsuzlukla mücadele, eğitim gibi sosyal alanlarda başarısız geçti. 2026 için 2025’e göre daha iyimser bir tablo görmeyi beklemiyorum.

PROF. DR. FATİH ÖZATAY

2025: İç güveysinden hallice.

2026: 2025 ile yok birbirimizden farkımız.

PROF. DR. EVREN BOLGÜN 

2025 sabit gelirli çalışanların satın alma gücünün azaldığı, 2026’nın öncekinin benzeri bir yıl olacağını söyleyebilirim.

PROF. DR EMRE ALKİN

2025 birçok açıdan zorlandığımız ama ekonomik rasyonelin dışında alınan tüm kararlara karşı bağışıklık kazanmaya başladığımız bir yıl oldu.

2026 yine ekonomi yönetiminin hedeflerinin tutmayacağı, tutmadığı zaman endekslere müdahale edeceği ama bir önceki yıldan kazandığımız bağışıklık sebebiyle beyhude çabalara aldırmayıp kendi işimize odaklanacağımız ve bu sayede ayakta kalacağımız, ekonomiden çok siyasetin ve diplomasi konuşulduğu bir yıl olacak.

DR. BURCU AYDIN

2025 yılı küreselde ticaret savaşları, yurt içinde ise enflasyon ve siyasi gelişmeler takip edilerek geçti.

2026 yılında gözler küreselde, jeopolitik gelişmeler ile yapay zekaya odaklanırken, yurt içinde gündem yine enflasyon ve siyaset olacaktır.

PROF. DR. BİNHAN ELİF YILMAZ

2025 yılı, makroekonomik dengelenmenin bedelinin hanehalkı ve reel sektöre ağır yansıdığı, faiz–enflasyon arasında “araf”ta kalınan sancılı bir yıl olarak kayda geçerken, beklenti, katma değerli üretim ve kapsamlı reformlara geçişti; bu adımların gecikmesi maliyeti daha da büyüttü. 2025 yılı sosyal göstergeler bakımından da emeğin gayri safi katma değerden aldığı payın azaldığı, ücretlilerin ve emeklilerin alım gücünün ciddi biçimde gerilediği, “büyüyen ama bölüşemeyen” bir ekonomi tablosunun derinleştiği bir yıl oldu.

2026’da ekonomi politikalarının odağında yine büyüme olacak; yüzde 3,8 civarında bir büyüme hedeflenirken büyümenin lokomotifi inşaat, finans ve iç talep olacak. Ancak tarımda derinleşen sorunlar ve canlanan talep, enflasyonla mücadeleyi zorlaştıracak. Merkez Bankası’nın yüzde 16’lık resmi hedefi gerçekçi görünmüyor. Enflasyonun yüzde 23–25 bandında kalması, faizlerin de yüksek seyretmesi anlamına gelirken, yabancı sermaye eksikliği ve artan siyasi belirsizlikler 2026’yı kırılgan ama idare edilen bir denge yılı haline getirecek.

PROF. DR. ZEYNEP ÖKTEN

2025 Trump, gümrük vergileri, İsrail, savaşlar, yurt içindeki davalar, Merkez başkalarının faiz kararları, altın ve gümüşün yükselişi, doların değer kaybetmesi (Ne yazık ki TL haricinde) gibi pek çok konuyla belirsizliklerin tavan yaptığı bir yıl oldu.

2026 yılı ise FED başkanın değişimi, BoJ’un faiz politikasındaki yeni rotasının küresel finans piyasalarında yaratacağı dalgalanmanın etkisinin ve değerli metallerin takip edileceği bir yıl olacak. Dalgaların yumuşak ve belirsizliğin düşük olacağı yeni bir yıl dilerim.

PROF. DR. SERAP DURUSOY

2025 yılında Türkiye ekonomi gündemini yüksek enflasyon, yüksek hayat pahalılığı, yüksek işsizlik ve düşük ücretler oluşturdu. Buna rağmen, ekonomi yönetiminden sürekli enflasyondaki başarı ve ücretlilerin enflasyona ezdirilmediğine ilişkin açıklamalara tanıklık ettik.

2026’da da iktidardan yine enflasyonla mücadelede kararlıyız ve önemli yol alınacağı açıklamaları yinelenecek. Ancak bu kararlılığın önemli bir dinamiğini oluşturan kamu tasarrufu ve yapısal reformlara ilişkin adımlarda yetersizlik sürecek ve büyümeden ödün verilmeden enflasyonla mücadele ücretliler üzerinden ücretlerin baskılanması ile yürütülmeye devam edilecek.

DOÇ. DR. FİLİZ ERYILMAZ

2025 enflasyonla mücadele programı ile ağırlıklı haber akışları kaynaklı, dalgalı finansal piyasalar koşulları altında, ılımlı büyümenin sürdüğü ve enflasyonda da kademeli düşüş devam etse de yaşam maliyetlerinin yüksek kalmaya devam ettiği bir yıl oldu.

İçeride ve dışarıda beklemediğimiz olumsuz bir gelişme olmadığı sürece 2026 yılı yine enflasyonun kademeli olarak düşmeye devam ettiği buna karşılık büyümedeki kısmi toparlanmanın dengelenme odaklı seyredeceği bir yıl olabilir.

MURAT SAĞMAN

2025 hem beklendik hem beklenmedik geçti. Beklendik dediğimiz kısım enflasyonla mücadele programı, beklenmedik kısmı ise dışarda ve içerdeki olağanüstü gelişmeler oldu. 2026 da 2025’in devamı gibi olacaktır; özellikle ilk yarısında. İkinci yarısında da farklı jeopolitik gelişmeler ve içerideki seçim kararı alma ihtimaliyle birlikte değişiklikler görebiliriz.

DR. ALİ ÇUFADAR

Ekonomi yönetiminin üç aşamalı planında; 2023-24 yıllarında, bozulan dengeleri düzeltmek, 2025 yılında enflasyonu yüzde 20 civarına indirerek başarıyı kamuoyuna göstermek, 2026’da ise yüzde 20’nin altında enflasyon, yüzde 30’un altında faizler ile seçim dönemine istikrarlı büyümeye başlayan bir ekonomi ile girmek vardı. 2025 yılında, enflasyon ve faizler arzulananın çok üzerinde kaldı, hedeflere ulaşılamadı.

2026 yılında, riskler yukarı yönlü ağırlıklı olmak üzere; kısmi bir başarıyla enflasyon yüzde 22, politika faizi yüzde 30 civarına inebilse de arzulanan olumlu ekonomik ortamı yaratmak zor olacak gözüküyor.

DOÇ. DR. CANER ÖZDURAK

Enflasyonla mücadeleyi sadece faiz kararlarına hapsetmenin etkisinin giderek zayıfladığını görüyorum; 2026 yılında yüzde 20 bandının altına kalıcı olarak inebilmemiz için, ekonomimizi esir alan düşük katma değerli ‘vasat’ büyüme modelinden acilen vazgeçip genele yayılan bir katma değerli ekonomi modeline ve yapısal reformlara yönelmemiz şarttır.

Mevcut tabloda, hizmet sektöründeki fiyat yapışkanlığı ve küresel sermaye kısıtları ciddiyetini korurken; üretim yapımızı dar bir inovasyon (savunma sanayi) ve spekülatif kazançlara dayalı tutmaya devam ettiğimiz sürece hem kur üzerindeki baskıyı kırmanın hem de resmi verilerle halkın hissettiği enflasyon arasındaki güven sarsıcı makası daraltmanın mümkün olmadığı kanaatindeyim.

Kaynak: ekonomim

The post ENFLASYON VE FAİZ BASKISI SÜRÜYOR first appeared on Ekonomi Ajandası.

Dünya genelinde ABD’nin korumacı ticaret tutumunun etkilerine yönelik belirsizliklerin yanı sıra enflasyon ve resesyon ikilemi de ekonomilerin ana gündem maddelerinden olmayı sürdürüyor.

Merkez bankaları enflasyonla mücadelelerini sürdürürken değişebilecek ticaret stratejileri başta olmak üzere küresel ekonomideki belirsizliklerin etkisiyle temkinli davranmaya devam ediyor.

Dünyanın en büyük ekonomisi konumundaki ABD’nin korumacı ticaret politikasının enflasyonist baskıları güçlendirebileceği ve büyümeyi olumsuz etkileyebileceğine yönelik endişeler diğer büyük ekonomilerin kararları üzerinde etkili oluyor.

Mart ayında Fed, İngiltere Merkez Bankası (BoE), Japonya Merkez Bankası (BoJ), Rusya Merkez Bankası (CBR), Çekya Merkez Bankası, Macaristan Merkez Bankası (MNB), Polonya Merkez Bankası, İsveç Merkez Bankası (Riksbank) ve Norveç Merkez Bankası politika faizini sabit bıraktı.

Kanada Merkez Bankası (BoC), İsviçre Merkez Bankası (SNB) ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ise faiz indirimine gitti.

Fed ve BoE Mart ayında faizi sabit tuttu

Fed, Mart ayında politika faizini beklentiler dahilinde değiştirmeyerek yüzde 4,25-4,50 aralığında sabit tuttu.

Bankanın federal fon oranına ilişkin tahminlerini değiştirmemesi, bu yıl 2 faiz indirimi yapma olasılığının devam ettiğini ortaya koydu.

Para politikası karar metninde, “Ekonomik görünüme ilişkin belirsizlik arttı” ifadesine yer verilirken, bu yıla dair enflasyon tahmini yukarı yönlü, büyüme tahmini aşağı yönlü revize edildi. Banka, bilanço küçültme hızının yavaşlatılacağını da bildirdi.

Açıklamada, işsizlik oranının son aylarda düşük bir seviyede istikrar kazandığı ve iş gücü piyasası koşullarının güçlü kalmaya devam ettiği aktarılarak, enflasyonun bir miktar yüksek kalmaya devam ettiği kaydedildi.

Fed Başkanı Jerome Powell ise düzenlediği basın toplantısında, tarifelerin enflasyonun düşürülmesinde ilerleme kaydedilmesini geciktirebileceğini ifade etti.

İngiltere tarafında BoE de politika faizini piyasa beklentilerine paralel olarak sabit bıraktı.

BoE’den yapılan açıklamada, BoE Başkanı Andrew Bailey dahil olmak üzere 8 üyenin politika faizini yüzde 4,5’te sabit tutma, bir üyenin de yüzde 4,25’e düşürme yönünde görüş bildirdiği belirtildi.

Son iki yıldaki dezenflasyon sürecinde önemli aşama kaydedildiği ifade edilen açıklamada, bu ilerlemenin kurulun, kalıcı enflasyonist baskıları azaltmaya devam etmek için politika faizini kısıtlayıcı seviyede tutarken politika kısıtlamasını kademeli şekilde gevşetmesine izin verdiği aktarıldı.

Kanada ve İsviçre parasal gevşemeyi sürdürdü

Kanada’da BoC ise Mart ayında politika faizini 25 baz puan düşürerek yüzde 2,75’e çekti.

Bankadan para politikası kararına ilişkin yapılan açıklamada, ekonomik görünümün hızla değişen politika ortamı nedeniyle alışılmadık derecede yüksek belirsizliğe maruz kalmaya devam ettiği aktarıldı.

Açıklamada, “Artan ticari gerilimler ve ABD tarafından uygulanan tarifeler, Kanada’da ekonomik faaliyetlerin hızını yavaşlatacak ve enflasyonist baskıları artıracaktır.” değerlendirmesinde bulunuldu.

Kanada ekonomisinin büyümesinin 2025’in ilk çeyreğinde “ticaret çatışmasının” etkisiyle yavaşlamasının beklendiği belirtilen açıklamada, son anketlerin tüketici güveninde keskin bir düşüşe ve şirketlerin yatırımlarını ertelemesi veya iptal etmesi nedeniyle iş harcamalarındaki yavaşlamaya işaret ettiği ifade edildi.

Banka, ABD’nin sürekli değişen tarife tehditlerinin yarattığı yaygın belirsizliğin tüketicilerin harcama planları ile işletmelerin işe alım ve yatırım planlarını sınırladığını vurguladı.

İsviçre’de SNB de politika faizini, tahminlere paralel olarak 25 baz puan indirdi.

SNB’den yapılan açıklamada, enflasyon görünümün yakından izlendiği belirtilerek, “Yapılan faiz ayarlamasıyla SNB, düşük enflasyonist baskı ve enflasyona yönelik riskler göz önüne alındığında parasal koşulların uygun kalmasını sağlamaktadır.” ifadesi kullanıldı.

Söz konusu faiz indirimi, Mart 2024’ten bu yana bankanın beşinci indirim kararı oldu.

TCMB 250 baz puan indirime gitti

Yurt içinde ise TCMB Para Politikası Kurulu (PPK), Mart ayında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını 250 baz puan düşürerek yüzde 42,50’ye çekti.

TCMB’den faiz oranına ilişkin yapılan duyuruda, enflasyonun ana eğiliminin ocak ayındaki artış sonrasında şubat ayında gerilediği belirtilerek, şu ifadelere yer verildi:

“Bu dönemde temel mal enflasyonu görece düşük seyrini korurken, hizmet enflasyonu ocak ayına özgü artışın ardından yavaşlamıştır. Yurt içi talep dördüncü çeyrekte öngörülenin üzerinde olmakla birlikte, enflasyondaki düşüşü destekleyici seviyelerde seyretmiştir. Öncü veriler bu destekleyici görünümün yılın ilk çeyreğinde de sürdüğünü ima etmektedir.”

Duyuruda, enflasyon beklentileri ve fiyatlama davranışlarının iyileşme eğilimi sergilemekle birlikte, dezenflasyon süreci açısından risk unsuru olmaya devam ettiği belirtilerek, para politikasındaki kararlı duruşun yurt içi talepte dengelenme, Türk lirasında reel değerlenme ve enflasyon beklentilerinde düzelme vasıtası ile dezenflasyon sürecini güçlendirdiği aktarıldı.

TCMB’nin bir sonraki faiz kararı ise 17 Nisan 2025 Perşembe günü açıklanacak.

BoJ faiz artırmadı, CBR sıkı para politikasını koruma kararı aldı
Japonya Merkez Bankası (BoJ) Mart ayında para politikasında değişime gitmeyen bankalar arasında yer aldı. Banka piyasa beklentilerine paralel politika faizini yüzde 0,50 seviyesinde sabit bıraktı.

Karar metninde, Japonya ekonomisinde kısmen zayıflık görülse de orta düzeyde toparlanma yaşandığı belirtilerek, şirket karlarındaki iyileşmeyle sabit sermaye yatırımlarının artış eğilimi gösterdiği bildirildi.

Enflasyon beklentilerinin ılımlı bir şekilde arttığına işaret edilen metinde, ülke ekonomisinin, potansiyel büyüme oranının üzerinde bir hızda büyüme performansı sergilemesinin olası görüldüğü aktarıldı.

Rusya’da CBR de politika faizini öngörüler dahilinde yüzde 21’de sabit bırakırken, bankadan yapılan açıklamada, enflasyonist baskının son dönemde azalmasına rağmen yüksek seyretmeye devam ettiği belirtildi.

İç talepteki büyümenin, mal ve hizmet arzındaki genişlemeyi önemli ölçüde geride bıraktığı vurgulanan açıklamada, kredi faaliyetlerindeki soğumanın daha belirgin hale geldiği ancak tüketici harcamalarının yüksek kaldığına dikkat çekildi.

Açıklamada, sıkı para politikası ve kredilerdeki soğumanın, enflasyon hedefine 2026 yılı itibarıyla ulaşılmasını mümkün kılmasının beklendiği ifade edildi.

Diğer merkez bankalarının kararları da takip edildi

Şubat’ta faiz indirimine giden Çekya Merkez Bankası Mart ayı para politikası kararında politika faizi olan iki hafta vadeli repo faiz oranını yüzde 3,75’te sabit bıraktı.

Macaristan tarafında MNB, politika faizini Mart ayında piyasa beklentileri doğrultusunda değiştirmeyerek yüzde 6,50 seviyesinde tutmaya devam etti.

Bankadan yapılan açıklamada, enflasyona yönelik yukarı yönlü riskler, ticaret politikası ve jeopolitik gerginlikler nedeniyle para politikasında dikkatli ve sabırlı bir yaklaşım gerekliliğinin korunduğu kaydedilerek, “Belirsiz uluslararası ekonomi ortamı ve enflasyon görünümü sıkı para koşullarının sürdürülmesini gerektirmektedir.” ifadeleri kullanıldı.

Polonya Merkez Bankası da Mart ayında politika faizini tahminlere paralel şekilde değiştirmeyerek yüzde 5,75 seviyesinde tuttu.

Yapılan basın açıklamasında, yükselen enflasyonun, enflasyon beklentileri ve ücret baskısı üzerindeki etkisinin belirsizlik faktörü olmaya ettiği vurgulanarak, “Önümüzdeki çeyreklerde, çekirdek enflasyon muhtemelen iç talepte belirgin bir artışla yüksek kalmaya devam edecek.” yorumunda bulunuldu.

İsveç’te Riksbank ise indirimlere ara vererek politika faizini yüzde 2,25’te sabit tuttu.

Karar metninde, “Banka, politika faizinin bir süre bu seviyede kalacağını değerlendirmektedir. Enflasyon ve ekonomik faaliyet görünümünün gerektirmesi halinde harekete geçilecektir.” denildi.

Bunlara ek olarak Norveç Merkez Bankası politika faizini Mart ayında da yüzde 4,50 seviyesinde korudu.

The post BÜYÜK MERKEZ BANKALARININ MART AYI FAİZ KARARI NE OLDU? first appeared on Ekonomi Ajandası.